Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish
Bolalar urologiyasi

Bolada moyak ogʻrisa: zudlik bilan harakat qiling

Pastga suring — animatsiya 3 qadamda tushuntiradi

  1. 1 / 3

    Nega bolada moyak ogʻrigʻi shoshilinch holat hisoblanadi?

    Moyak yorgʻoq ichida urugʻ tizimchasiga osilib turadi. Bu tizimchada moyakni oziqlantiruvchi qon tomirlari va urugʻ yoʻli bor.

  2. 2 / 3

    Moyak buralishini qanday belgilar koʻrsatadi?

    Quyidagi belgilar buralish haqida oʻylashga majbur qiladi:

  3. 3 / 3

    Yana qanday sabablar boʻlishi mumkin?

    Bolada moyak ogʻrigʻi faqat buralishdan boʻlmaydi.

  4. Batafsil — pastda

    Savolingiz boʻlsa, androlog bilan maxfiy maslahatlashing — ismingizni aytmasangiz ham boʻladi.

Matnga oʻtish ↓

Toʻsatdan boshlangan moyak ogʻrigʻi bolada shoshilinch holat boʻlishi mumkin. Buralish belgilari, boshqa sabablar va ota-ona aynan nima qilishi kerakligi haqida.

Bolada moyak ogʻrigʻi, ayniqsa u toʻsatdan va kuchli boshlangan boʻlsa, shoshilinch holat boʻlishi mumkin. Eng xavfli sabab — moyak buralishi: moyak osilib turgan tizimcha atrofida aylanib qoladi va unga qon kelmay qoʻyadi. Bunday holatda bolani darhol shifoxonaga olib borish kerak, chunki moyakni saqlab qolish uchun soatlar hisoblanadi.

Bola moyagi ogʻriyapti desa yoki yorgʻoqni ushlab yigʻlasa, «ertalabgacha kutaylik» deb oʻylamang. Quyida qaysi belgilar xavfli, yana qanday sabablar boʻlishi mumkin va ota-ona aynan nima qilishi kerakligini tushuntiramiz.

Nega bolada moyak ogʻrigʻi shoshilinch holat hisoblanadi?

Moyak yorgʻoq ichida urugʻ tizimchasiga osilib turadi. Bu tizimchada moyakni oziqlantiruvchi qon tomirlari va urugʻ yoʻli bor. Baʼzi bolalarda moyak yorgʻoq ichida yetarlicha mahkam birikmagan boʻladi — bu tugʻma xususiyat. Shunda moyak oʻz atrofida aylanib, tizimchani xuddi arqondek buraydi.

Tizimcha buralganda qon oqimi toʻxtaydi va moyak toʻqimasi bir necha soat ichida halok boʻla boshlaydi. Operatsiya taxminan 6 soat ichida qilinsa, moyakni saqlab qolish imkoniyati eng yuqori. Keyin bu imkoniyat tez kamayadi, bir kundan keyin esa moyakni koʻpincha saqlab boʻlmaydi.

Buralish koʻproq oʻsmirlarda va yangi tugʻilgan chaqaloqlarda uchraydi, lekin istalgan yoshda boʻlishi mumkin. U sport paytida, jismoniy zoʻriqishdan keyin yoki hech qanday sababsiz, hatto uyquda ham boshlanadi. Bu holat haqida batafsil maʼlumot moyak buralishi maqolasida.

Shoshilinch: Toʻsatdan boshlangan kuchli moyak ogʻrigʻida uyda kutmang, yorgʻoqni isitmang va UZI navbatini kutib vaqt yoʻqotmang. Darhol bolalar jarrohligi yoki urologiya boʻlimi bor shifoxonaga boring yoki tez yordam chaqiring (103).

Moyak buralishini qanday belgilar koʻrsatadi?

Quyidagi belgilar buralish haqida oʻylashga majbur qiladi:

  • bir moyakda toʻsatdan boshlangan kuchli ogʻriq, baʼzan bolani uyqudan uygʻotadi;
  • koʻngil aynishi yoki qusish;
  • moyak odatdagidan yuqorida yoki koʻndalang turgandek koʻrinadi;
  • yorgʻoqning bir tomoni shishgan, qizargan;
  • ogʻriq chovga yoki qorinning pastki qismiga tarqaladi;
  • bola yurishga qiynaladi, oyoqlarini kerib, ehtiyotkorlik bilan yuradi.

Isitmaning yoʻqligi buralishni istisno qilmaydi. Belgilarning hammasi birga boʻlishi ham shart emas.

Bolalar ogʻriqni qanday ifodalaydi?

Kichik bola koʻpincha «qornim ogʻriyapti» deydi, chunki ogʻriq qayerdan kelayotganini aniq tushunmaydi. Oʻsmir esa uyalib, ogʻriqni oxirgi daqiqagacha yashiradi. Chaqaloq faqat sababsiz uzoq yigʻlaydi, yorgʻogʻida esa qattiq, shishgan yoki rangi oʻzgargan joy paydo boʻladi.

Shuning uchun oʻgʻlingiz bilan oldindan xotirjam gaplashing: «Moyakda kuchli ogʻriq boʻlsa, bu uyat emas — darhol menga ayt». Bu oddiy gap bir kun uning moyagini saqlab qolishi mumkin.

Yana qanday sabablar boʻlishi mumkin?

Bolada moyak ogʻrigʻi faqat buralishdan boʻlmaydi. Lekin ularni bir-biridan faqat shifokor ajrata oladi, shuning uchun har qanday kuchli ogʻriqda birinchi navbatda buralish istisno qilinadi.

Sabab Qanday kechadi Qanchalik shoshilinch
Moyak buralishi Toʻsatdan, kuchli ogʻriq, koʻpincha qusish bilan Juda shoshilinch — darhol shifoxonaga
Moyak ortigʻidagi kichik oʻsimtaning buralishi Ogʻriq asta kuchayadi, moyakning yuqori qismida seziladi Shu kuni shifokor koʻrigi; koʻpincha operatsiyasiz oʻtadi
Moyak yoki uning ortigʻi yalligʻlanishi Bir-ikki kunda kuchayadi, isitma, siyishda achishish boʻlishi mumkin Shu kuni shifokorga
Qisilgan chov churrasi Chovda ogʻriqli, qattiq doʻmboq, qusish Juda shoshilinch
Zarba, jarohat Urilgandan keyin boshlanadi Ogʻriq bir soatda oʻtmasa yoki shish kattalashsa — shifokorga
Oʻsmirlarda varikotsele Uzoq tik turganda simillovchi, yengil ogʻriq Rejali koʻrik

Yalligʻlanish haqida batafsil — orxit va epididimit maqolasida, churra haqida esa chov churrasi maqolasida. Oʻsmirlardagi kengaygan tomirlar haqida oʻsmirlarda varikotsele maqolasini oʻqing.

Ota-onalar uchun harakat rejasi

Bola moyagidagi ogʻriqdan shikoyat qilsa, quyidagicha harakat qiling:

  1. Xotirjam soʻrang va koʻring. Ogʻriq qachon boshlangani, qanchalik kuchli ekani va qusish bor-yoʻqligini aniqlang. Yorgʻoqni ehtiyotkorlik bilan koʻzdan kechiring.
  2. Ogʻriq toʻsatdan va kuchli boʻlsa — darhol yoʻlga chiqing. Bolalar jarrohligi boʻlimi bor shifoxonaga boring yoki 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.
  3. Ovqat va ichimlik bermang. Operatsiya kerak boʻlishi mumkin, narkozdan oldin esa oshqozon boʻsh boʻlgani maʼqul.
  4. Isitmang, massaj qilmang, xalq usullarini qoʻllamang. Ular yordam bermaydi, faqat vaqtni oʻgʻirlaydi.
  5. Ogʻriq qoldiruvchi dori moyakni qutqarmaydi. U ogʻriqni vaqtincha kamaytirishi mumkin, lekin shifoxonaga borishni kechiktirmang.
  6. Ogʻriq oʻzi toʻxtasa ham, bolani yaqin kunlarda urolog yoki bolalar jarrohiga koʻrsating.

Shifoxonada nima boʻladi?

Shifokor bolani koʻrikdan oʻtkazadi va imkon boʻlsa, moyakdagi qon oqimini koʻrsatadigan dopplerli UZI qiladi. Agar belgilar buralishga juda oʻxshasa, tajribali jarroh tekshiruvlarni kutmasdan operatsiyaga qaror qilishi mumkin — bu vaqtni tejash uchun toʻgʻri yondashuv.

Operatsiya paytida jarroh buralgan tizimchani ochadi va moyakning holatini baholaydi. Moyak tiriklik belgilarini koʻrsatsa, u joyida mahkamlanadi. Ikkinchi moyak ham kelajakda buralmasligi uchun shu operatsiyada mahkamlab qoʻyiladi, chunki bu tugʻma xususiyat odatda ikkala tomonda ham boʻladi.

Agar yordam kechikkan va moyak halok boʻlgan boʻlsa, u olib tashlanadi. Bu ota-ona uchun ogʻir xabar, lekin ikkinchi sogʻlom moyak odatda gormonlar va kelajakda farzand koʻrish uchun yetarli boʻladi. Kerak boʻlsa, keyinchalik moyak protezini qoʻyish mumkin.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Quyidagi holatlarda kechiktirmang:

  • shoshilinch: moyak yoki yorgʻoqda toʻsatdan boshlangan kuchli ogʻriq, ayniqsa qusish bilan;
  • shoshilinch: chaqaloqda yorgʻoq shishgan, qattiqlashgan yoki rangi oʻzgargan;
  • shoshilinch: chovda ogʻriqli, qattiq doʻmboq va qusish;
  • ogʻriq asta-sekin kuchaymoqda, isitma yoki siyishda achishish bor — oʻsha kuni shifokorga;
  • zarbadan keyin ogʻriq bir soatdan ortiq davom etyapti yoki shish kattalashyapti;
  • ilgari qisqa, toʻsatdan boshlanib oʻzi oʻtib ketgan ogʻriq xurujlari boʻlgan — yaqin kunlarda koʻrikka;
  • yorgʻoqda ogʻriqsiz doʻmboq yoki bir tomonning kattalashishi;
  • uzoq tik turganda yorgʻoqda simillovchi ogʻriq.

Yorgʻoqqa tushmagan moyakda buralish xavfi yuqoriroq — bu haqda kriptorxizm maqolasida yozganmiz. Oʻgʻil bolalardagi boshqa keng tarqalgan muammolar haqida bolalarda fimoz maqolasida oʻqishingiz mumkin.

Xulosa

Bolada toʻsatdan boshlangan kuchli moyak ogʻrigʻi — kutish mumkin boʻlmagan holat. Eng xavfli sabab boʻlgan moyak buralishida moyakni saqlab qolish imkoniyati birinchi soatlarda eng yuqori. Shubha boʻlsa, darhol shifoxonaga boring: keraksiz safar — xavfli kechikishdan ancha yaxshi.

Koʻp beriladigan savollar

Bola «qornim ogʻriyapti» desa, moyakni ham tekshirish kerakmi?

Ha. Moyak buralishida ogʻriq koʻpincha qorinning pastki qismiga yoki chovga tarqaladi, uyalgan bola esa aynan qayeri ogʻriyotganini aytmasligi mumkin. Toʻsatdan boshlangan qorin ogʻrigʻida yorgʻoqni ham koʻzdan kechiring yoki shifokordan buni tekshirishni soʻrang.

Ogʻriq oʻzi toʻxtadi — endi shifokorga bormasa ham boʻladimi?

Yoʻq. Baʼzan moyak buralib, keyin oʻz-oʻzidan joyiga qaytadi va ogʻriq oʻtib ketadi. Bu holat keyinroq yana takrorlanishi mumkin, shuning uchun bolani yaqin kunlarda albatta urolog yoki bolalar jarrohiga koʻrsating.

Moyak buralishi qaysi yoshda koʻproq uchraydi?

Eng koʻp oʻsmirlik davrida uchraydi. Ikkinchi xavfli davr — yangi tugʻilgan chaqaloqlik. Lekin buralish istalgan yoshda boʻlishi mumkin, shuning uchun bolaning yoshi bu tashxisni istisno qilmaydi.

Buralgan moyakni saqlab qolish mumkinmi?

Ha, agar yordam tez koʻrsatilsa. Operatsiya ogʻriq boshlanganidan keyin taxminan 6 soat ichida qilinsa, moyakni saqlab qolish imkoniyati eng yuqori boʻladi. Vaqt oʻtgan sari bu imkoniyat keskin kamayadi.

Moyak buralishidan keyin bola kelajakda farzand koʻra oladimi?

Koʻpincha ha. Hatto bitta moyak olib tashlansa ham, ikkinchi sogʻlom moyak odatda gormonlar va farzand koʻrish uchun yetarli boʻladi. Operatsiya paytida ikkinchi moyak ham buralmasligi uchun mahkamlab qoʻyiladi.

Manbalar

  1. EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2024
  2. NICE Clinical Knowledge Summaries (Scrotal pain and swelling)
  3. MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine (Testicular torsion)

Maqola xalqaro tibbiy tavsiyalar asosida tayyorlangan.

Muhim: bu maqola umumiy maʼlumot uchun. U shifokor koʻrigini almashtirmaydi. Dorilarni faqat shifokor tayinlaydi.

● Maxfiy qabul

Bu muammo sizga tanishmi? Maxfiy maslahat oling

Ismingiz oʻrniga taxallus yozsangiz ham boʻladi. Telefon raqamingiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun kerak — hech kimga berilmaydi.

  • Muammoni oldindan batafsil aytishingiz shart emas
  • Qabul yakkama-yakka, begona koʻzlarsiz
  • Maʼlumotlar tibbiy sir sifatida saqlanadi

Yuborish orqali maʼlumotlaringiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun ishlatilishiga rozilik bildirasiz. Maxfiylik siyosati

Qabulga yozilish