Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish
Bolalar urologiyasi

Chaqaloqlarda gidrotsele: operatsiya kerakmi yoki kutish mumkinmi

Pastga suring — animatsiya 3 qadamda tushuntiradi

  1. 1 / 3

    Chaqaloqlarda gidrotsele nima uchun paydo boʻladi?

    Homila davrida moyaklar qorin ichida shakllanadi va homiladorlikning oxirgi oylarida yorgʻoqqa tushadi.

  2. 2 / 3

    Qanday belgilarga eʼtibor berish kerak?

    Gidrotseleni koʻpincha ota-onalar choʻmiltirish yoki taglik almashtirish paytida sezib qoladi.

  3. 3 / 3

    Gidrotselemi yoki chov churrasi?

    Bu ota-onalar uchun eng muhim savol. Churrada yoʻlak shunchalik keng ochiq qoladiki, undan suyuqlik bilan birga ichak halqasi ham tushib keladi.

  4. Batafsil — pastda

    Savolingiz boʻlsa, androlog bilan maxfiy maslahatlashing — ismingizni aytmasangiz ham boʻladi.

Matnga oʻtish ↓

Yangi tugʻilgan oʻgʻil bolada yorgʻoq kattalashsa, bu koʻpincha gidrotsele. Qachon kutish mumkin, qachon bu churra boʻlishi mumkin va operatsiya qachon kerak — oddiy tilda.

Chaqaloqlarda gidrotsele — bu moyak atrofidagi pardada suyuqlik yigʻilishi. Natijada yorgʻoqning bir yoki ikkala tomoni kattalashib, yumshoq «pufak»ka oʻxshab qoladi. Bu yangi tugʻilgan oʻgʻil bolalarda koʻp uchraydigan va odatda xavfsiz holat. Koʻp bolalarda suyuqlik bir-ikki yosh atrofida oʻz-oʻzidan yoʻqoladi va operatsiya kerak boʻlmaydi.

Ota-onalarni esa bitta savol qiynaydi: kutish kerakmi yoki operatsiya qildirish? Javob gidrotsele turiga, bolaning yoshiga va eng muhimi — yonida chov churrasi bor-yoʻqligiga bogʻliq. Quyida bularni qanday farqlash, kuzatuv davrida nimaga eʼtibor berish va qaysi belgilarda shifokorga shoshilish kerakligini tushuntiramiz.

Chaqaloqlarda gidrotsele nima uchun paydo boʻladi?

Homila davrida moyaklar qorin ichida shakllanadi va homiladorlikning oxirgi oylarida yorgʻoqqa tushadi. Pastga tushayotib, ular oʻzi bilan qorin pardasidan ingichka «yoʻlak»ni ham ergashtirib tushadi. Normalda bu yoʻlak tugʻilishdan oldin yoki keyingi oylarda yopilib ketadi. Uning pastki qismi esa moyakni oʻrab turuvchi yupqa pardaga aylanadi.

Yoʻlak kech yopilsa, pardada ozgina suyuqlik qolib ketadi. Umuman yopilmasa, qorin boʻshligʻidagi tabiiy suyuqlik yoʻlak orqali yorgʻoqqa tushib turadi. Shuning uchun bolalarda gidrotselening uch xil koʻrinishi farqlanadi:

  • Yopiq gidrotsele. Yoʻlak yopilgan, lekin tugʻilishdan oldin yigʻilgan suyuqlik qolgan. Yorgʻoq kattaligi kun davomida deyarli oʻzgarmaydi. Aynan shu tur koʻpincha oʻz-oʻzidan soʻriladi.
  • Ochiq (qorin bilan tutashgan) gidrotsele. Suyuqlik qorin va yorgʻoq orasida «borib-kelib» turadi. Ertalab yorgʻoq kichikroq, kechga yoki bola uzoq yigʻlagandan keyin kattaroq boʻladi. Bu turda churra paydo boʻlish xavfi bor.
  • Urugʻ tizimchasi kistasi. Suyuqlik yoʻlakning oʻrta qismida alohida pufakcha boʻlib qoladi. U moyakdan yuqorida — yorgʻoq tepasida yoki chovda — yumaloq, yumshoq doʻmboq sifatida seziladi.

Bolalarda moyak istisqosi (gidrotselening oʻzbekcha nomi) koʻpincha bir tomonda boʻladi, lekin ikkala tomonda ham uchrashi mumkin. Kattalardagi gidrotselening sabablari va davolash usullari boshqacha — bu haqda gidrotsele (moyak istisqosi) maqolasida yozganmiz.

Qanday belgilarga eʼtibor berish kerak?

Gidrotseleni koʻpincha ota-onalar choʻmiltirish yoki taglik almashtirish paytida sezib qoladi. Odatiy belgilar:

  • yorgʻoqning bir tomoni ikkinchisidan kattaroq, yumshoq va silliq;
  • teri ostida suyuqlik borligi seziladi, baʼzan yorgʻoq biroz koʻkimtir koʻrinadi;
  • bola bezovta emas: shish ogʻrimaydi, ishtaha va uyqu joyida;
  • ochiq turda — kattalik kun davomida oʻzgarib turadi.

Shifokor baʼzan yorgʻoqqa qorongʻi xonada yorugʻlik tutib koʻradi: suyuqlik nurni oʻtkazadi va yorgʻoq ichi yorishadi. Lekin uyda bu usul bilan tashxis qoʻyishga urinmang. Chaqaloqlarda ichak devori yupqa boʻlgani uchun churra ham yorugʻlikni oʻtkazishi mumkin. Farqni faqat koʻrik va kerak boʻlsa UZI (ultratovush tekshiruvi) aniqlaydi.

Gidrotselemi yoki chov churrasi?

Bu ota-onalar uchun eng muhim savol. Churrada yoʻlak shunchalik keng ochiq qoladiki, undan suyuqlik bilan birga ichak halqasi ham tushib keladi. Ikkala holat bir-biriga oʻxshaydi va hatto birga uchrashi mumkin.

Belgi Gidrotsele Chov churrasi
Qayerda Asosan yorgʻoqda, moyak atrofida Chovda boshlanadi, yorgʻoqqa tushishi mumkin
Qachon kattalashadi Yopiq turda deyarli oʻzgarmaydi, ochiq turda kechga kattalashadi Yigʻlaganda, kuchanganda, yoʻtalganda boʻrtib chiqadi
Bola tinchlanganda Tez kichraymaydi Koʻpincha oʻz-oʻzidan qoringa qaytadi
Xavfi Odatda xavfsiz Ichak qisilib qolishi mumkin
Nima qilinadi Koʻpincha kuzatish Operatsiya, odatda kechiktirmasdan

Churra — kutib boʻlmaydigan holat. Qisilgan ichakka qon bormay qoladi. Shuning uchun chaqaloqda churra aniqlansa, bolalar jarrohlari uni odatda rejali, lekin imkon qadar tez operatsiya qiladi. Batafsil: chov churrasi.

Shoshilinch: Chovdagi yoki yorgʻoqdagi boʻrtma toʻsatdan qattiqlashib, joyiga qaytmay qolsa — bu qisilgan churra boʻlishi mumkin. Ayniqsa boʻrtma qizarsa yoki koʻkarsa, bola tinmay yigʻlasa, qussa yoki qorni damlab ketsa, kutmang. Darhol bolalar jarrohligi boʻlimi bor shifoxonaga boring yoki tez yordam chaqiring (103).

Kutish qachon toʻgʻri yoʻl?

Xalqaro tavsiyalarga koʻra, oddiy gidrotsele hayotning birinchi 12–24 oyida odatda operatsiya qilinmaydi. Sababi oddiy: bu davrda koʻp bolalarda yoʻlak oʻzi yopiladi va suyuqlik soʻrilib ketadi. Istisno — yonida churra boʻlsa yoki moyakning oʻzida boshqa muammo gumon qilinsa.

Kuzatuv davrida quyidagilarga amal qiling:

  1. Rejali koʻriklarni oʻtkazib yubormang. Pediatr yoki bolalar jarrohi gidrotsele kichrayayotganini yoki kattalashayotganini, churra qoʻshilmaganini tekshirib boradi.
  2. Oʻzgarishlarni qayd eting. Yorgʻoq kun davomida oʻzgaradimi, bola yigʻlaganda chovda boʻrtma paydo boʻladimi — buni shifokorga ayting.
  3. Odatdagi parvarish kifoya. Bolani odatdagidek choʻmiltiring, taglikni vaqtida almashtiring. Maxsus bogʻlam yoki tor kiyim kerak emas.
  4. Xalq usullarini qoʻllamang. Isitish, tuz yoki oʻt bogʻlash, uqalash suyuqlikni ketkazmaydi. Ular nozik terini kuydirishi yoki yalligʻlantirishi mumkin.

Afsona: «Yorgʻoqni isitib, bogʻlab qoʻysa, suvi tarqab ketadi.» Haqiqat: Suyuqlik yoʻlak yopilgani sari oʻz-oʻzidan soʻriladi. Issiq kompress va bogʻlamlar bu jarayonni tezlashtirmaydi, bolaning terisiga esa zarar yetkazishi mumkin.

Qachon operatsiya kerak?

Bolalar jarrohi yoki bolalar urologi operatsiyani quyidagi hollarda tavsiya qiladi:

  • gidrotsele taxminan ikki yoshdan keyin ham yoʻqolmagan (aniq muddatni shifokor gidrotsele turiga qarab belgilaydi);
  • yonida chov churrasi aniqlangan yoki gumon qilinmoqda;
  • gidrotsele katta, tarang yoki kattalashib bormoqda;
  • suyuqlik tufayli moyakni qoʻl bilan sezib boʻlmayapti va uning holati noaniq;
  • kattaroq yoshda yangi paydo boʻlgan gidrotselening sababini aniqlash kerak.

Operatsiya umumiy ogʻriqsizlantirish ostida oʻtkaziladi. Jarroh chov burmasida kichik kesma qilib, ochiq qolgan yoʻlakni topadi, uni bogʻlab yopadi va suyuqlikni chiqaradi. Baʼzi klinikalarda bu kichik kamera yordamida, laparoskopik usulda bajariladi. Koʻpincha bola shu kuni yoki ertasi kuni uyga qaytadi. Keyingi haftalarda qanday cheklovlar kerakligini jarroh aytadi.

Igna bilan suyuqlikni tortib olish yoki boʻshliqqa dori yuborish bolalarda qoʻllanmaydi. Ochiq yoʻlak joyida qolar ekan, suyuqlik qayta yigʻiladi. Yuborilgan dori esa yoʻlak orqali qorin boʻshligʻiga oʻtib ketishi mumkin.

Har qanday operatsiya kabi bu muolajaning ham kam uchraydigan asoratlari bor: qaytalanish, yara infeksiyasi, juda kamdan-kam hollarda — moyak tomirlari yoki urugʻ yoʻlining shikastlanishi. Shuning uchun operatsiyani bolalar jarrohligida tajribali mutaxassis bajarishi muhim.

Maktab yoshidagi bolada paydo boʻlsa-chi?

Chaqaloqlikdan keyin yangi paydo boʻlgan gidrotsele — boshqacha holat. U yorgʻoq jarohatidan, moyak yoki uning ortigʻi yalligʻlanishidan, moyak ustidagi kichik oʻsimtaning buralishidan keyin paydo boʻlishi mumkin. Kamdan-kam hollarda uning ortida moyakdagi hosila turadi. Oʻsmirlarda esa gidrotsele baʼzan varikotsele operatsiyasidan keyin kuzatiladi.

Shuning uchun bunday bolaga albatta UZI qilinadi. Shish ogʻriq bilan birga toʻsatdan paydo boʻlgan boʻlsa, kutmasdan shifoxonaga boring. Bu haqda bolada moyak ogʻrigʻi maqolasida batafsil yozganmiz.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Bolani pediatr, bolalar jarrohi yoki bolalar urologiga quyidagi hollarda koʻrsating:

  • yorgʻoq kattalashganini birinchi marta sezdingiz — tashxisni aniqlash uchun;
  • yorgʻoq kattaligi kun davomida oʻzgarib turadi yoki chovda boʻrtma paydo boʻladi;
  • gidrotsele ikki yoshdan keyin ham saqlanib qolgan yoki kattalashmoqda;
  • yorgʻoqda bir yoki ikkala moyak sezilmaydi — bu kriptorxizm belgisi boʻlishi mumkin;
  • kattaroq bolada yorgʻoq yangidan kattalashdi;
  • shoshilinch: boʻrtma qattiqlashib, joyiga qaytmay qoldi, bola tinmay yigʻlayapti yoki qusyapti;
  • shoshilinch: yorgʻoq toʻsatdan qizarib yoki koʻkarib, ogʻriqli boʻlib qoldi.

Oʻgʻil bolalarda koʻp uchraydigan yana bir holat — boshcha terisining ochilmasligi. U haqda bolalarda fimoz maqolasida oʻqishingiz mumkin. Qaysi belgilarda bolani mutaxassisga koʻrsatish kerakligining toʻliq roʻyxati esa bolani urologga qachon koʻrsatish kerak sahifasida jamlangan.

Asosiy fikrlar

  • Chaqaloqlarda gidrotsele koʻp uchraydi va odatda ogʻriqsiz, xavfsiz holat.
  • Koʻpincha suyuqlik hayotning birinchi bir-ikki yilida oʻz-oʻzidan soʻriladi — bu davrda kuzatish kifoya.
  • Kun davomida oʻzgaradigan shish va chovdagi boʻrtma churra belgisi boʻlishi mumkin: bunda operatsiya kechiktirilmaydi.
  • Igna bilan suyuqlikni tortish, isitish va bogʻlash bolalarda qoʻllanmaydi.
  • Qattiq, ogʻriqli, qaytmaydigan boʻrtma va qusish — shoshilinch holat.

Koʻp beriladigan savollar

Chaqaloqlarda gidrotsele necha yoshgacha oʻtib ketadi?

Koʻp chaqaloqlarda suyuqlik hayotning birinchi yilida, baʼzilarida ikki yoshgacha asta-sekin soʻrilib ketadi. Shuning uchun bu davrda odatda kuzatish tavsiya etiladi. Gidrotsele ikki yoshdan keyin ham saqlansa yoki kattalashib borsa, bolalar jarrohi yoki bolalar urologi operatsiyani muhokama qiladi.

Gidrotsele bolaga ogʻriq beradimi?

Odatda yoʻq: gidrotselesi bor bola bemalol emadi, uxlaydi va oʻynaydi. Agar yorgʻoq yoki chov toʻsatdan qattiq va ogʻriqli boʻlib qolsa, bola tinmay yigʻlasa yoki qussa, bu boshqa, shoshilinch holat boʻlishi mumkin. Bunday paytda darhol shifokorga murojaat qiling.

Suyuqlikni igna bilan tortib olsa boʻladimi?

Bolalarda bu usul qoʻllanmaydi. Qorin bilan yorgʻoq orasidagi yoʻlak ochiq boʻlsa, suyuqlik tez qayta yigʻiladi, igna esa infeksiya va jarohat xavfini tugʻdiradi. Davolash kerak boʻlsa, ochiq yoʻlak kichik operatsiya bilan yopiladi.

Gidrotsele operatsiyasi kelajakda farzand koʻrishga taʼsir qiladimi?

Tajribali bolalar jarrohi operatsiya paytida moyakni va urugʻ yoʻlini ehtiyotkorlik bilan saqlaydi, shuning uchun jiddiy asoratlar kam uchraydi. Gidrotselening oʻzi ham odatda moyakka zarar yetkazmaydi. Operatsiyadan oldin mumkin boʻlgan xavflar haqida shifokordan soʻrab oling.

Kattaroq bolada gidrotsele birdan paydo boʻlsa-chi?

Maktab yoshidagi bola yoki oʻsmirda yangi paydo boʻlgan gidrotsele chaqaloqlikdagidan farq qiladi. U jarohat, yalligʻlanish yoki moyakdagi boshqa oʻzgarishga javoban paydo boʻlishi mumkin. Bunday bolaga UZI qilinadi va shifokor koʻrigi kechiktirilmaydi.

Manbalar

  1. EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2024
  2. MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine (Hydrocele)
  3. Mayo Clinic, Patient Care & Health Information (Hydrocele)

Maqola xalqaro tibbiy tavsiyalar asosida tayyorlangan.

Muhim: bu maqola umumiy maʼlumot uchun. U shifokor koʻrigini almashtirmaydi. Dorilarni faqat shifokor tayinlaydi.

● Maxfiy qabul

Bu muammo sizga tanishmi? Maxfiy maslahat oling

Ismingiz oʻrniga taxallus yozsangiz ham boʻladi. Telefon raqamingiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun kerak — hech kimga berilmaydi.

  • Muammoni oldindan batafsil aytishingiz shart emas
  • Qabul yakkama-yakka, begona koʻzlarsiz
  • Maʼlumotlar tibbiy sir sifatida saqlanadi

Yuborish orqali maʼlumotlaringiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun ishlatilishiga rozilik bildirasiz. Maxfiylik siyosati

Qabulga yozilish