Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish

● Fiziologiya · Talaba va shifokorlar uchun

Ejakulyatsiya va orgazm fiziologiyasi: mexanizmlar va buzilishlar

Emissiya va ekspulsiya, nerv va markaziy boshqaruv, serotonin va dopamin roli, refrakter davr, ejakulyator buzilishlarning patofiziologiyasi va dorilar taʼsiri: talabalar va shifokorlar uchun.

Muallif: Davron Dautov, androlog-urolog · Toshkent

26 slayd · 472 KB · PowerPoint (.pptx)

Taqdimotning birinchi slaydi: Ejakulyatsiya va orgazm fiziologiyasi: mexanizmlar va buzilishlar
01

Taqdimot maqsadlari

  • Ejakulyatsiya fazalarini (emissiya, siydik pufagi boʻynining yopilishi, ekspulsiya) va orgazmdan farqini tushuntirish
  • Periferik nerv boshqaruvini (simpatik T10–L2, somatik pudend nerv S2–S4, parasimpatik) va effektor organlarni bayon etish
  • Markaziy boshqaruvni (orqa miya ejakulyator generatori, supraspinal markazlar) hamda serotonin (5-HT1A, 5-HT1B, 5-HT2C) va dopamin rolini izohlash
  • Refrakter davrni va prolaktin rolini tushuntirish
  • Ejakulyator buzilishlarning (erta, kechikkan, retrograd ejakulyatsiya, anejakulyatsiya, anorgazmiya) patofiziologik mexanizmlarini tahlil qilish
  • SSRI va α-blokatorlar kabi dorilar taʼsirini va diagnostik belgilarni baholash
02

Taʼrif: emissiya, ejakulyatsiya va orgazm

  • Ejakulyatsiya — semenning uretradan chiqarilishi; ikki ketma-ket faza: emissiya (semenning orqa uretraga yigʻilishi) va ekspulsiya (uretradan ritmik chiqarilishi). Fazalar orqa miya darajasida refleks sifatida muvofiqlashtiriladi.
  • Orgazm — miyada shakllanadigan yoqimli sezgi va tos mushaklarining ritmik qisqarishi; odatda ejakulyatsiya bilan mos keladi, lekin ularni bir-biridan ajratish mumkin.
  • Ejakulyatsiyasiz orgazm: radikal prostatektomiyadan keyin («quruq» orgazm), retrograd ejakulyatsiya, α-blokatorlar. Orgazmsiz ejakulyatsiya: anorgazmiya, ayrim neyrogen holatlar.
  • Jinsiy javob sikli: istak → qoʻzgʻalish (ereksiya) → plato → orgazm (ejakulyatsiya) → rezolyutsiya va refrakter davr.
  • Ejakulyatsiya sezgi (afferent), markaziy integratsiya va motor (efferent) komponentlariga ega — har bir darajada buzilishi mumkin.
  • ICD-10: F52.4 — erta ejakulyatsiya; F52.3 — orgazm disfunksiyasi (psixogen); organik ejakulyator buzilishlar N53.- toifasida.
03

Neyroanatomiya: afferent va efferent yoʻllar

  • Sezuvchi (afferent): penis va glans retseptorlari → penisning dorsal nervi → pudend nerv (S2–S4) → orqa miya; shuningdek orqa uretra, urugʻ pufakchalari va prostata distensiyasidan visseral afferentlar.
  • Simpatik efferent: T10–L2 → simpatik zanjir va yuqori gipogastrik chigal (gipogastrik nerv) → chanoq chigali → urugʻ yoʻli (vas deferens), urugʻ pufakchalari, prostata, siydik pufagi boʻyni (ichki uretral sfinkter).
  • Somatik efferent: pudend nerv (S2–S4), Onuf yadrosidagi motoneyronlar → bulbospongioz, ischiokavernoz va tos tubi mushaklari, tashqi uretral sfinkter.
  • Parasimpatik (S2–S4, chanoq nervlari): ereksiyani taʼminlaydi va prostata bezlari sekretsiyasiga qisman taʼsir qiladi; ejakulyatsiyaning motor fazalarida asosiy rol simpatik va somatik tizimlarniki.
  • Effektor organlar: epididim va urugʻ yoʻli silliq mushaklari, urugʻ pufakchalari, prostata, bulbouretral bezlar, siydik pufagi boʻyni, uretra, tos tubi mushaklari.
  • Shu sababli T10–L2 simpatik yoʻl shikasti (RPLND, simpatektomiya, aorto-yonbosh jarrohligi) yoki sakral/pudend yoʻl shikasti turli ejakulyator buzilishlarni keltirib chiqaradi.
04

1-faza: emissiya va siydik pufagi boʻynining yopilishi

  • Simpatik faollik (T10–L2) taʼsirida α1-adrenoretseptorlar orqali epididim, urugʻ yoʻli ampulasi, urugʻ pufakchalari va prostata silliq mushaklari qisqaradi.
  • Spermatozoidlar (epididim va urugʻ yoʻlidan), urugʻ pufakchalari va prostata sekretlari orqa (prostatik) uretrada aralashadi — ejakulyat shakllanadi.
  • Bir vaqtning oʻzida siydik pufagi boʻyni (ichki uretral sfinkter) simpatik α1-taʼsir bilan yopiladi: semen siydik pufagiga qaytmaydi, siydik esa semenga aralashmaydi.
  • Orqa uretra distensiyasi afferent signal beradi va ejakulyatsiyaning «qaytish nuqtasi» (ejaculatory inevitability) hissini keltirib chiqaradi; ekspulsiya boshlanadi.
  • Ejakulyat qismlarga boʻlinib chiqadi: birinchi qismda spermatozoidlar va prostata suyuqligi koʻproq, keyingi qismlarda urugʻ pufakchalari suyuqligi koʻproq.
  • Farmakologik: α1A-blokatorlar emissiyani va boʻyin yopilishini susaytiradi → ejakulyat hajmi ↓ yoki «quruq» ejakulyatsiya.
05

2-faza: ekspulsiya

  • Somatik motor yoʻl (pudend nerv, Onuf yadrosi, S2–S4) bulbospongioz va ischiokavernoz mushaklarning ritmik qisqarishini chaqiradi.
  • Tashqi uretral sfinkter boʻshashadi, bulbar uretra qisiladi va semen bosim ostida uretradan chiqariladi; boʻyin yopiq boʻlgani uchun yoʻnalish antegrad.
  • Qisqarishlar ritmik (dastlab taxminan 0,8 soniyalik intervallar bilan), dastlabki qisqarishlar eng kuchli; ejakulyat bir necha portsiyada chiqadi.
  • Ekspulsiya refleksi uretra distensiyasi va orgazm bilan birga keladi; spinal refleks yoyi S2–S4 darajasida yopiladi.
  • Orqa miyadagi generator (lumbal va sakral segmentlar) simpatik, parasimpatik va somatik chiqishlarni muvofiqlashtiradi.
  • Orqa miya yuqori darajada shikastlanganda (suprasakral) ejakulyatsiyani penil vibrostimulyatsiya bilan chaqirish mumkin; bu fertillik uchun sperma olishda qoʻllanadi.
06

Markaziy boshqaruv: spinal generator va supraspinal markazlar

  • Spinal ejakulyatsiya generatori (SEG): kalamushlarda L3–L4 dagi lumbal spinotalamik (LSt) neyronlar guruhi emissiya va ekspulsiyani muvofiqlashtiradi; odamda bu tushuncha asosan hayvon tadqiqotlari va bilvosita dalillarga tayanadi.
  • Supraspinal markazlar: medial preoptik soha (MPOA), paraventrikulyar yadro (PVN, oksitotsin), medial amigdala, talamusning subparafassikulyar yadrosi, ventral tegmental soha.
  • Tushuvchi tormozlovchi yoʻl: nukleus paragigantotselyulyaris (nPGi) orqali serotonergik signal orqa miya generatoriga yetadi — serotonin tizimi ejakulyatsiya «tormozi» vazifasini bajaradi.
  • Neyrovizualizatsiya (PET, fMRI) orgazm paytida oʻrta miya va talamus sohalarida faollashuvni, oldingi (nazorat bilan bogʻliq) qismlarda esa faollik pasayishini koʻrsatgan; maʼlumotlar cheklangan.
  • Ejakulyatsiya ostonasi individual: sezgi kirishi (penis sezuvchanligi) hamda markaziy ragʻbatlantiruvchi va tormozlovchi tonus nisbatiga bogʻliq.
  • Hayvon modellari tadqiqotlari odamga toʻliq koʻchirilmaydi: odamda serotonin va dopamin roli asosan farmakologik kuzatuvlardan olingan.
07

Neyromediatorlar: serotonin, dopamin, oksitotsin

  • Serotonin (5-HT) umuman ejakulyatsiyani kechiktiradi (tormozlaydi); taʼsir retseptor turiga bogʻliq.
  • 5-HT1A (presinaptik somatodendritik avtoretseptor): stimulyatsiyasi 5-HT ajralishini kamaytiradi → ejakulyatsiya tezlashadi (latentlik ↓).
  • 5-HT1B va 5-HT2C (postsinaptik): stimulyatsiyasi ejakulyatsiyani kechiktiradi; SSRI sinaptik 5-HT ni oshirib shu retseptorlarni faollashtiradi.
  • Dopamin (D2-turdagi retseptorlar; MPOA, PVN) ejakulyatsiyani ragʻbatlantiradi; dopamin antagonistlari (antipsixotiklar) uni kechiktirishi mumkin.
  • Oksitotsin (PVN) urugʻ yoʻllari qisqarishini kuchaytiradi; noradrenalin (α1) — emissiya mediatori; GABA va opioidlar tormozlovchi taʼsirga ega.
  • Gipoteza (Waldinger): umrbod erta ejakulyatsiya 5-HT2C retseptorlari gipofunksiyasi va/yoki 5-HT1A gipersezgirligi bilan bogʻliq; gipoteza toʻliq isbotlanmagan.
08

Ejakulyatsiyaning nerv boshqaruvi: xulosa

Faza / funksiyaNerv va segmentEffektorMediator / retseptor
Sezgi (afferent) Penisning dorsal nervi → pudend nerv (S2–S4) Glans, penis, orqa uretra Mexanoretseptorlar; visseral afferentlar
Emissiya Simpatik: T10–L2, gipogastrik nerv Epididim, urugʻ yoʻli, urugʻ pufakchalari, prostata Noradrenalin → α1-adrenoretseptorlar
Siydik pufagi boʻynining yopilishi Simpatik: T10–L2 Ichki uretral sfinkter Noradrenalin → α1
Ekspulsiya Somatik: pudend nerv (S2–S4), Onuf yadrosi Bulbospongioz, ischiokavernoz, tos tubi mushaklari Asetilxolin (nikotin retseptorlari)
Markaziy modulyatsiya MPOA, PVN, nPGi, orqa miya generatori Spinal ejakulyator generator 5-HT (1A, 1B, 2C), dopamin D2, oksitotsin
09

Orgazm va refrakter davr

  • Orgazm — kortikal va subkortikal darajada idrok qilinadigan yoqimli sezgi; odatda ejakulyatsiya bilan mos keladi, ammo mustaqil boʻlishi mumkin.
  • Orgazm paytida yurak urish tezligi, qon bosimi va nafas chastotasi ortadi, tos tubi mushaklari ritmik qisqaradi.
  • Refrakter davr — ejakulyatsiyadan keyin yangi ereksiya va ejakulyatsiya ehtimoli keskin kamayadigan davr; individual (daqiqalardan soatlargacha) va yoshga qarab uzayadi.
  • Prolaktin orgazmdan keyin sezilarli oshadi; prolaktin dopamin tizimini bostirib jinsiy qoniqish va refrakter davrga hissa qoʻshadi (gipoteza; sabab-oqibat aloqasi toʻliq aniq emas).
  • Boshqa omillar: dopamin ↓, serotonin ↑, oksitotsin, endogen opioidlar, azot oksidi tizimi, simpatik tonus; PDE5 ingibitorlari refrakter davrni qisqartirishi mumkin, ammo dalillar cheklangan.
  • Giperprolaktinemiya libido pasayishi va ED bilan namoyon boʻladi; ejakulyator buzilishlar ham uchrashi mumkin.
10

Ejakulyator buzilishlar tasnifi

BuzilishTaʼrifAsosiy mexanizm
Erta ejakulyatsiya (PE, F52.4) ISSM: penetratsiyadan ~1 daqiqa ichida (umrbod) yoki ≤3 daqiqa (orttirilgan); kechiktira olmaslik; xavotir Serotonergik va boshqa neyrobiologik omillar, penis gipersezgirligi, ED, prostatit, tireoid, psixologik
Kechikkan ejakulyatsiya (DE) Ejakulyatsiyaga erishish uchun uzoq vaqt kerak yoki erisha olmaslik; yagona vaqt mezoni yoʻq Serotonin ↑, androgenlar ↓, sezuvchanlik ↓, neyropatiya, psixologik omillar
Retrograd ejakulyatsiya Semen siydik pufagiga oqadi; orgazm saqlangan, antegrad semen kam yoki yoʻq Pufak boʻyni yetishmovchiligi: jarrohlik, α-blokatorlar, diabetik neyropatiya
Anejakulyatsiya Antegrad ham, retrograd ham semen yoʻq (orgazm boʻlishi mumkin) Simpatik yoki somatik yoʻl shikasti: RPLND, orqa miya shikasti, neyropatiya, dorilar
Anorgazmiya Orgazm sezgisining yoʻqligi (ejakulyatsiya boʻlishi mumkin) Psixologik omillar, dorilar (SSRI, opioidlar), gormonal va neyrogen sabablar
11

Erta ejakulyatsiya: patofiziologiya va davolash yoʻnalishlari

  • ISSM 2014: umrbod PE — ejakulyatsiya doim yoki deyarli doim vaginal penetratsiyadan taxminan 1 daqiqa ichida; orttirilgan PE — latentlikning sezilarli qisqarishi, odatda ≤3 daqiqa.
  • Qoʻshimcha mezonlar: ejakulyatsiyani deyarli har safar kechiktira olmaslik va salbiy shaxsiy oqibatlar (xavotir, frustratsiya, yaqinlikdan qochish).
  • Patofiziologiya (umrbod): neyrobiologik omillar (serotonin retseptorlari sezgirligi, oilaviy moyillik), penis gipersezgirligi, ejakulyator refleksning past ostonasi.
  • Orttirilgan PE sabablari: ED, prostatit/surunkali chanoq ogʻrigʻi sindromi, gipertireoz, psixologik omillar (xavotir, munosabat muammolari).
  • Tashxis asosan anamnezga tayanadi (IELT, kontrol, distress); PEDT kabi savolnomalar yordam beradi; majburiy laborator testlar yoʻq — ED, prostatit va tireoid kasalliklari gumon boʻlsa tekshiriladi.
  • Davolash (EAU): psixoseksual va xulq-atvor usullari; dapoksetin yoki kundalik SSRI, mahalliy anesteziklar; baʼzi hollarda tramadol; ED bilan birga boʻlsa PDE5 ingibitorlari.
12

Kechikkan ejakulyatsiya, anejakulyatsiya va anorgazmiya

  • Kechikkan ejakulyatsiya (DE): uzoq stimulyatsiyadan keyin ham ejakulyatsiyaga erisha olmaslik yoki juda kech erishish, distress bilan; yagona umumqabul qilingan vaqt mezoni yoʻq.
  • Umrbod DE: psixologik va xulq-atvor omillari (masalan, kuchli masturbatsiya odati), sezuvchanlik pasayishi; orttirilgan DE: qarilik (sezgirlik va androgenlar ↓), gipogonadizm, gipotireoz, giperprolaktinemiya.
  • Neyrogen sabablar: diabetik avtonom neyropatiya, tarqoq skleroz, orqa miya shikasti, chanoq jarrohligi, pudend nerv shikasti.
  • Jarrohlik: retroperitoneal limfa tugunlari dissektsiyasi (RPLND), lumbal simpatektomiya, aorto-yonbosh va kolorektal jarrohlik — T10–L2 simpatik yoʻl shikasti: emissiya buziladi → anejakulyatsiya (orgazm saqlanishi mumkin).
  • Dorilar: SSRI/SNRI, trisiklik antidepressantlar, antipsixotiklar, opioidlar, α-blokatorlar.
  • Anorgazmiya: orgazm sezgisining yoʻqligi — psixologik omillar, dorilar (SSRI, opioidlar), gipogonadizm, neyrogen kasalliklar.
  • «Quruq» ejakulyatsiya (semen yoʻq, orgazm bor) retrograd ejakulyatsiya yoki emissiya yetishmovchiligi tufayli boʻladi; ularni orgazmdan keyingi siydikda sperma borligi ajratadi.
  • Fertillik uchun anejakulyatsiyada sperma olish usullari: penil vibrostimulyatsiya, elektroejakulyatsiya, jarrohlik usulida sperma olish.
13

Retrograd ejakulyatsiya

  • Mexanizm: ejakulyatsiya paytida siydik pufagi boʻyni yopilmaydi yoki tonusi yetarli emas → semen minimal qarshilikli yoʻl bilan siydik pufagiga oqadi.
  • Sabablar: pufak boʻyni va prostata jarrohligi (TUR-P, boʻyin kesimi, radikal prostatektomiya), α-blokatorlar, diabetik avtonom neyropatiya, chanoq va retroperitoneal jarrohlik, orqa miya kasalliklari, tugʻma anomaliyalar.
  • Klinik koʻrinish: orgazm saqlangan, ejakulyat kam yoki yoʻq («quruq» orgazm), orgazmdan keyingi siydik loyqa.
  • Tashxis: ejakulyatsiyadan keyingi siydik tahlili — sentrifugalangan choʻkmada spermatozoidlarning topilishi; hajm kam yoki azoospermiya boʻlganda shu tekshiriladi.
  • Ayirmali tashxis: ejakulyator yoʻl obstruksiyasi, CBAVD, gipogonadizm, emissiya yetishmovchiligi (anejakulyatsiya), dorilar taʼsiri.
  • Davolash: sababchi dorini bekor qilish yoki almashtirish; simpatomimetiklar (psevdoefedrin) yoki imipramin baʼzan sinab koʻriladi (dalillar cheklangan, gipertoniya va aritmiya hisobga olinadi); fertillik uchun — siydikdan sperma ajratish va YRT.
  • Fertillik kerak boʻlmasa, retrograd ejakulyatsiya xavfli emas (siydik pufagiga zarar yetkazmaydi) — bemorni tushuntirish muhim.
14

Dorilarning ejakulyatsiyaga taʼsiri

Dori / sinfMexanizmEjakulyatsiyaga taʼsiri
SSRI (dapoksetin, paroksetin, sertralin, fluoksetin) Sinaptik 5-HT ↑ → 5-HT1B/2C faollashadi Ejakulyatsiyani kechiktiradi; PE da foydali, depressiyada nojoʻya taʼsir (DE, anorgazmiya)
α1-blokatorlar (tamsulosin, alfuzosin, silodosin) Prostata, urugʻ yoʻli, pufak boʻynida α1A/α1D blokadasi Hajm ↓, «quruq» ejakulyatsiya; silodosinda eng koʻp
5α-reduktaza ingibitorlari (finasterid, dutasterid) DHT ↓ Hajm ↓, libido ↓, baʼzan ED
Opioidlar (tramadol, morfin) μ-opioid retseptorlari; tramadolda + 5-HT/NA qayta soʻrilishi Ejakulyatsiyani kechiktiradi; opioidlar gipogonadizm ham chaqiradi
Antipsixotiklar, trisiklik antidepressantlar α1-, D2-blokada, antixolinergik taʼsir Kechikish, anejakulyatsiya, retrograd ejakulyatsiya
15

Diagnostik belgilar: anamnez, tekshiruv, testlar

  • Shikoyatni aniqlashtiring: erta yoki kechikkan ejakulyatsiya, semen miqdori ↓ yoki yoʻqligi, orgazm yoʻqligi, ogʻriqli ejakulyatsiya; IELT, kontrol darajasi, distress.
  • Umrbod yoki orttirilgan; hamma vaziyatda yoki vaziyatli; masturbatsiyada ejakulyatsiya, tungi emissiyalar, ertalabki ereksiyalar.
  • Dorilar (SSRI, α-blokatorlar, opioidlar, antipsixotiklar), jarrohlik (TUR-P, RPLND, kolorektal), diabet, nevrologik kasalliklar, travmalar, siydik simptomlari (LUTS).
  • Tekshiruv: genitaliya, prostata (DRE), nevrologik holat (bulbokavernoz refleks, perianal sezgi), qalqonsimon bez, qon bosimi.
  • Laborator: semen yoʻq yoki kam boʻlsa — ejakulyatsiyadan keyingi siydik; glyukoza, ertalabki testosteron, prolaktin (libido ↓ yoki ED boʻlsa), TSH (tegishli gumonda); fertillik masalasida semen tahlili.
  • Savolnomalar: PEDT (erta ejakulyatsiya), IIEF-5 (hamroh ED); sherik nuqtai nazari va psixoseksual anamnez.
  • Ogohlantiruvchi belgi: yangi boshlangan anejakulyatsiya va nevrologik simptomlar — orqa miya patologiyasini istisno qiling.
16

Algoritm: ejakulyator buzilishga yondashuv

  1. Shikoyatni aniqlash: erta, kechikkan, semen yoʻq yoki kam, orgazm yoʻq yoki ogʻriq; vaqt (IELT), distress, sherik.
  2. Boshlanishi va kontekst: umrbod yoki orttirilgan; umumiy yoki vaziyatli; ereksiya holati, libido; psixoseksual omillar.
  3. Dorilar va jarrohlik tarixini koʻrib chiqish (SSRI, α-blokatorlar, opioidlar; TUR-P, RPLND, chanoq jarrohligi); diabet va nevrologik kasalliklar.
  4. Obyektiv tekshiruv: genitaliya, prostata, nevrologik holat, qalqonsimon bez, qon bosimi.
  5. Semen yoʻq yoki kam boʻlsa: orgazmdan keyingi siydik tahlili — sperma bor: retrograd ejakulyatsiya; yoʻq: emissiya yetishmovchiligi/anejakulyatsiya yoki obstruksiya (CBAVD).
  6. Tanlangan testlar: glyukoza, testosteron, prolaktin, TSH; fertillik rejalashtirilsa semen tahlili.
  7. Davolash: sababni bartaraf etish va dorini tuzatish; PE da xulq-atvor usullari + farmakoterapiya; DE yoki anorgazmiyada sababchi dorini almashtirish, psixoseksual yordam; fertillik uchun sperma olish va YRT.
17

Asosiy klinik xulosalar

  • Ejakulyatsiya — ikki fazali refleks: emissiya (simpatik T10–L2, α1) va ekspulsiya (somatik pudend nerv S2–S4, bulbospongioz mushak); shu paytda siydik pufagi boʻyni yopiladi.
  • Orgazm — markaziy sezgi; ejakulyatsiya va orgazm ajralishi mumkin (retrograd ejakulyatsiya, anejakulyatsiya, «quruq» orgazm).
  • Markaziy boshqaruv: orqa miya generatori + supraspinal markazlar (MPOA, PVN, nPGi); serotonin asosan tormoz (5-HT1B/2C), 5-HT1A avtoretseptor tezlashtiradi; dopamin (D2) ragʻbatlantiradi.
  • Refrakter davr: prolaktin, dopamin ↓, serotonin va boshqa omillar; individual va yoshga qarab uzayadi.
  • PE: ISSM 2014 — umrbod taxminan 1 daqiqagacha, orttirilgan ≤3 daqiqa + kontrol yoʻqligi + distress; davolash — psixoseksual yondashuv, SSRI/dapoksetin, mahalliy anesteziklar.
  • Retrograd ejakulyatsiya: pufak boʻyni yetishmovchiligi (jarrohlik, α-blokatorlar, diabet); tashxis — orgazmdan keyingi siydikda sperma.
  • SSRI ejakulyatsiyani kechiktiradi, α1-blokatorlar (ayniqsa silodosin) semen hajmini kamaytiradi — davolashni rejalashtirishda va fertillikda hisobga olinadi.
18

Bilimni tekshirish

1Emissiya fazasini qaysi nerv tizimi boshqaradi?
  1. Simpatik (T10–L2)
  2. Parasimpatik (S2–S4)
  3. Somatik (pudend nerv)
  4. Faqat sezuvchi nervlar

Javob: A. Emissiya simpatik yoʻl (T10–L2) orqali α1-adrenoretseptorlar vositasida amalga oshadi; ekspulsiya esa somatik pudend nerv bilan bogʻliq.

2Ekspulsiya fazasida qaysi mushaklar ritmik qisqaradi?
  1. Detruzor va ichki sfinkter
  2. Urugʻ pufakchalarining silliq mushagi
  3. Bulbospongioz va ischiokavernoz mushaklar
  4. Katta dumba mushagi

Javob: C. Pudend nerv (S2–S4, Onuf yadrosi) bulbospongioz va ischiokavernoz mushaklarni qisqartirib semenni uretradan chiqaradi.

3Qaysi retseptor stimulyatsiyasi ejakulyatsiyani tezlashtiradi (latentlikni qisqartiradi)?
  1. 5-HT1B
  2. 5-HT1A (presinaptik avtoretseptor)
  3. 5-HT2C
  4. α1-adrenoretseptor blokadasi

Javob: B. 5-HT1A avtoretseptori 5-HT ajralishini kamaytiradi; 5-HT1B va 5-HT2C esa ejakulyatsiyani kechiktiradi, α1-blokada semen hajmini kamaytiradi.

4Orgazmdan keyingi siydikda koʻp spermatozoid topildi. Qaysi buzilish ehtimoli yuqori?
  1. Erta ejakulyatsiya
  2. Anorgazmiya
  3. Kechikkan ejakulyatsiya
  4. Retrograd ejakulyatsiya

Javob: D. Siydik pufagi boʻynining yetishmovchiligida semen pufakka oqadi, shuning uchun orgazmdan keyingi siydikda sperma topiladi.

5Quyidagi dorilardan qaysi biri semen hajmini kamaytirib «quruq» ejakulyatsiyani eng koʻp chaqiradi?
  1. Sildenafil
  2. Silodosin
  3. Alprostadil
  4. Tadalafil

Javob: B. Silodosin yuqori selektiv α1A-blokator; prostata, urugʻ yoʻli va pufak boʻynidagi taʼsiri tufayli ejakulyator buzilishlar eng koʻp uchraydi.

·

Adabiyotlar

  • ISSM definition of premature ejaculation, 2014
  • EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2024
  • EAU Guidelines on Management of Non-neurogenic Male LUTS, 2024
  • AUA/ASRM Male Infertility, 2020
  • Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
  • Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 14th ed., 2020
  • Williams Textbook of Endocrinology, 14th ed., 2020
  • ICD-10 (WHO)

Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.

PPTX yuklab olish (472 KB)

Shu boʻlimdagi boshqa taqdimotlar

Qabulga yozilish