- Moyak oʻsmalarining epidemiologiyasi, xavf omillari va gistologik tasnifini (seminoma / nonseminoma) bayon qilish
- Klinik koʻrinish, differensial tashxis va dastlabki tekshiruv (skrotal UT, oʻsma markerlari) ketma-ketligini bilish
- Radikal inguinal orxiektomiya tamoyillarini va skrotal yondashuvdan qochish sababini tushuntirish
- TNM va IGCCCG guruhlarini qoʻllash; bosqich boʻyicha variantlarni (kuzatuv, karboplatin, BEP, RPLND) ajratish
- Davolashdan oldin spermani saqlash, keyingi fertillik va gipogonadizm masalalarini bemor bilan muhokama qilish
- Kuzatuv tamoyillari va uzoq muddatli asoratlarni bilish
02
Taʼrif va epidemiologiya
- Moyak oʻsmalarining aksariyati (taxminan 90–95%) jinsiy hujayrali oʻsmalar (germ cell tumours, GCT); ICD-10: C62.
- Yosh erkaklarda (taxminan 20–40 yosh) eng koʻp uchraydigan qattiq (solid) oʻsma; nonseminoma odatda yoshroq, seminoma biroz kattaroq yoshda uchraydi.
- Umumiy onkologik kasalliklar ichida kam uchraydi, lekin koʻp mamlakatlarda kasallanish bir necha oʻn yil davomida oshgan; Shimoliy Yevropa aholisida yuqoriroq.
- Oʻsma odatda bir tomonlama; qarama-qarshi moyakda ikkinchi oʻsma kam, lekin xavf umumiy aholidagidan yuqori.
- Keksa erkaklarda (taxminan 60 yoshdan keyin) eng koʻp uchraydigan moyak oʻsmasi — limfoma; spermatotsitar oʻsma ham keksalarda uchraydi.
- Asosiy klinik xabar: oʻsma yuqori darajada davolanadi — hatto tarqalgan shaklda ham koʻpchilik bemor shifo topadi (oʻz vaqtida toʻgʻri davolansa).
- Prognozni kasallik bosqichi, oʻsma markerlari va metastaz joylashuvi belgilaydi.
- Kriptorxizm (tushmagan moyak) — asosiy xavf omillaridan biri; xavf qarama-qarshi moyakda ham biroz oshgan. Erta orxidopeksiya xavfni kamaytirishi mumkin, lekin yoʻq qilmaydi.
- Oldingi jinsiy hujayrali oʻsma: qarama-qarshi moyakda yangi oʻsma xavfi umumiy aholidagidan sezilarli yuqori.
- Oilaviy anamnez: otada, ayniqsa aka-ukada moyak oʻsmasi xavfni bir necha barobar oshiradi.
- GCNIS (germ cell neoplasia in situ, ilgari CIS/ITGCN) — postpubertal jinsiy hujayrali oʻsmalarning (spermatotsitar oʻsmadan tashqari) prekursor shakli.
- Jinsiy rivojlanish buzilishlari (gonadal disgenez, Y-xromosoma materiali), Klinefelter sindromi (ekstragonadal oʻsmalar), bepushtlik va past sperma sifati ham xavfni oshiradi.
- Moyak mikrolitiazi yolgʻiz holda skrining yoki biopsiya koʻrsatmasi emas; boshqa xavf omillari bilan birga baholanadi.
- Ekologik va hayot tarzi omillarining (masalan, kannabis) rolini aniq isbotlash qiyin; oʻzgartirsa boʻladigan asosiy xavf omili yoʻq.
04
Gistologik tasnif (WHO)
| Guruh | Oʻsma turi | Xususiyatlari |
| GCNIS dan kelib chiqadi | Seminoma | Eng koʻp tur; radio- va kimyosezgir; AFP normal |
| GCNIS dan kelib chiqadi | Embrional karsinoma | Nonseminoma; agressiv, erta tarqaladi |
| GCNIS dan kelib chiqadi | Sariqlik xaltasi oʻsmasi (yolk sac) | AFP ishlab chiqaradi |
| GCNIS dan kelib chiqadi | Xorionkarsinoma | hCG yuqori; gematogen metastaz, qon ketishi mumkin |
| GCNIS dan kelib chiqadi | Teratoma | Kimyoterapiyaga chidamli; qoldiq massada uchraydi |
| GCNIS dan kelib chiqadi | Aralash GCT | Bir necha komponent; davolash nonseminoma kabi |
| GCNIS bilan bogʻliq emas | Spermatotsitar oʻsma | Keksa erkaklarda; odatda prognozi yaxshi |
| Jinsiy tizimcha-stromal | Leydig va Sertoli hujayrali oʻsmalar | Koʻpincha benign; gormon ishlab chiqarishi mumkin |
- Odatda bir tomonlama, ogʻriqsiz moyak kattalashishi yoki zich tugun; koʻpincha bemor yoki sherigi tasodifan topadi.
- Ogʻirlik hissi yoki sust ogʻriq bemorlarning bir qismida; oʻtkir ogʻriq ham boʻlishi mumkin (oʻsmaga qon quyilishi) — torsiya bilan chalkashtirilmasin.
- Koʻrik: zich, notekis, ogʻriqsiz intratestikulyar massa; gidrotsele paypaslashni qiyinlashtirishi mumkin; ikkala moyak, epididim, urugʻ tizimchasi, qorin va supraklavikulyar tugunlar tekshiriladi.
- Tarqalish belgilari: bel yoki orqa ogʻrigʻi (retroperitoneal tugunlar), yoʻtal, nafas qisilishi, qon tupurish (oʻpka), qorin massasi, oyoq shishi, supraklavikulyar tugun.
- Ginekomastiya yoki koʻkrak sezuvchanligi (hCG ishlab chiqaradigan va stromal oʻsmalarda).
- Yosh erkakda retroperitoneal yoki mediastinal massa topilsa — albatta moyaklar tekshiriladi va UT qilinadi (birlamchi oʻchoq moyakda yashirin boʻlishi mumkin, «burned-out» oʻsma).
- Bepushtlik tekshiruvida tasodifan ham topilishi mumkin; kechikib murojaat qilish keng tarqalgan — yosh erkaklarga oʻz-oʻzini tekshirish oʻrgatiladi.
- Moyak ichidagi qattiq massa aksi isbotlanmaguncha xavfli hisoblanadi — UT va markerlar kechiktirilmaydi.
- SHOSHILINCH: oʻtkir kuchli ogʻriq bilan kelgan yosh erkakda avval moyak torsiyasi inkor etiladi — kechiktirmay Doppler UT va jarrohlik baholash.
- Epididimit/orxit: ogʻriq, isitma, siydik yoʻli infeksiyasi belgilari, epididim ogʻriqli; UT da giperemiya. Davolashga qaramay yaxshilanmasa, oʻsma inkor etilmaydi.
- Gidrotsele, spermatotsele, varikotsele, churra: UT da moyak parenximasi normal; lekin reaktiv gidrotsele oʻsmani yashirishi mumkin.
- Epididimal oʻsmalar (masalan, adenomatoid oʻsma) koʻpincha benign; moyak ichidagi boʻlmagan lezyonlar alohida baholanadi.
- Granulomatoz orxit (sil, sarkoidoz), gematoma/travma, infarkt, abssess: anamnez va UT xususiyatlari yordam beradi.
- Limfoma, leykemiya, metastaz — keksa yoshda; ikki tomonlama boʻlishi mumkin.
- Gumon qolsa: inguinal ekspluatatsiya va tez muzlatilgan bioptat; transskrotal biopsiya yoki ignali aspiratsiya qilinmaydi.
07
Skrotal UT va dastlabki tekshiruv
- Birinchi tekshiruv — yuqori chastotali skrotal UT: ikkala moyak, epididim va urugʻ tizimchasi.
- Seminoma odatda bir jinsli gipoexogen oʻchoq; nonseminoma — notekis tuzilma, kalsifikatlar, kistalar. UT ning moyak oʻsmasini aniqlashdagi sezgirligi juda yuqori.
- Rangli Doppler: oʻsmada qon oqimi ortgan boʻlishi mumkin, lekin yagona belgi emas; torsiya va yalligʻlanishni ajratishga yordam beradi.
- UT da oʻsma topilsa: anamnez (kriptorxizm, oila), markerlar va fertillik boʻyicha maslahat — operatsiyadan oldin, lekin kechiktirmasdan.
- Noaniq holatlarda skrotal MRI lezyon tabiatini aniqlashga yordam beradi.
- Qarama-qarshi moyak biopsiyasi (GCNIS izlash) odatda tavsiya etilmaydi; yuqori xavfli tanlangan holatlarda (masalan, kichik moyak hajmi, kriptorxizm tarixi) muhokama qilinadi.
- Mikrolitiaz, kichik hajm, qarama-qarshi moyakdagi oʻzgarishlar GCNIS xavfini baholashga yordam beradi.
08
Oʻsma markerlari: AFP, β-hCG, LDH
- Markerlar tashxis, prognoz va monitoring uchun: operatsiyadan oldin va keyin olinadi; normal boʻlsa ham oʻsma inkor etilmaydi.
- AFP — sariqlik xaltasi va embrional komponentda; sof seminomada AFP koʻtarilmaydi. AFP yuqori boʻlsa, bemor nonseminoma sifatida davolanadi.
- β-hCG — xorionkarsinomada va sinsitiotrofoblast hujayralarida; seminomada ham yengil oshishi mumkin.
- LDH — nospetsifik, oʻsma hajmi bilan bogʻliq; ayniqsa tarqalgan kasallikda prognostik ahamiyatli.
- Yarim yemirilish davri: AFP taxminan bir hafta, hCG esa 1–3 kun atrofida; orxiektomiyadan keyin markerlar shu kinetika bilan tushishi kerak.
- Orxiektomiyadan keyin markerlarning kutilganidan sekin tushishi yoki qayta oshishi — qoldiq kasallik belgisi.
- Yolgʻon musbat hCG: gipogonadizmda LH bilan kesishuv, heterofil antitanalar — shubhada qayta tekshirish va klinik kontekstni baholash.
- S kategoriyasi (S0–S3) orxiektomiyadan keyingi marker darajalariga asoslanadi va bosqichga kiritiladi.
- Stadirovka: koʻkrak qafasi, qorin va tos KT (kontrast bilan) — retroperitoneal tugunlar va oʻpka metastazlari; oddiy rentgenning sezgirligi past.
- Oʻng moyak oʻsmasi birinchi navbatda interaortokaval, chap moyak — paraaortal tugunlarga tarqaladi (birinchi limfogen bosqich).
- Bosh miya MRI va suyak stsintigrafiyasi faqat simptom yoki yuqori xavf (masalan, juda yuqori hCG, xorionkarsinoma, keng tarqalgan kasallik) boʻlsa.
- FDG-PET odatiy stadirovkada tavsiya etilmaydi; seminomada kimyoterapiyadan keyin katta qoldiq massani baholashda qoʻllanadi (bir necha haftadan keyin).
- pT: pT1 — moyak va epididim bilan cheklangan, limfovaskulyar invaziyasiz; pT2 — limfovaskulyar invaziya yoki qobiqdan tashqariga chiqish; pT3 — urugʻ tizimchasi; pT4 — skrotum.
- N1–N3 — retroperitoneal tugun kattaligi va soniga qarab; M1a — oʻpka yoki mintaqadan tashqari tugunlar; M1b — boshqa ichki aʼzolar.
- Bosqichlar: I (N0 M0; IA, IB, IS — IS da markerlar orxiektomiyadan keyin ham yuqori), II (retroperitoneal tugunlar; IIA, IIB, IIC), III (uzoq metastaz).
10
IGCCCG prognostik guruhlari (metastatik GCT)
| Guruh | Nonseminoma | Seminoma |
| Yaxshi prognoz | Oʻpkadan tashqari visseral metastaz yoʻq; AFP < 1000 ng/ml, hCG < 5000 IU/l, LDH < 1,5×ULN | Oʻpkadan tashqari visseral metastaz yoʻq; AFP normal |
| Oraliq prognoz | Oʻpkadan tashqari visseral metastaz yoʻq; AFP 1000–10 000 yoki hCG 5000–50 000 yoki LDH 1,5–10×ULN | Oʻpkadan tashqari visseral metastaz bor (jigar, suyak, miya); AFP normal |
| Yomon prognoz | Mediastinal birlamchi oʻchoq, oʻpkadan tashqari visseral metastaz yoki juda yuqori markerlar | Seminomada yomon prognoz guruhi yoʻq |
| Kimyoterapiya (EAU) | Yaxshi: BEP ×3; oraliq va yomon: BEP ×4 | Yaxshi: BEP ×3 (muqobil EP ×4); oraliq: BEP ×4 |
| Natija (sifat) | Yaxshi guruhda shifo ehtimoli juda yuqori; yomon guruhda pastroq | Umuman yuqori shifo ehtimoli |
11
Radikal inguinal orxiektomiya
- Standart: radikal inguinal orxiektomiya — inguinal kesma, urugʻ tizimchasi ichki inguinal halqa darajasida yuqori bogʻlanadi, moyak qobigʻi bilan birga olib tashlanadi.
- Skrotal kesma yoki transskrotal biopsiya/ignali aspiratsiya qilinmaydi: limfa drenaji oʻzgaradi (inguinal tugunlarga tarqalish) va mahalliy residiv xavfi oshadi.
- Skrotal yoʻl bilan operatsiya qilingan boʻlsa, qoʻshimcha davolash (masalan, qoldiq toʻqimani olib tashlash) muhokama qilinadi.
- Tashxis noaniq boʻlsa: inguinal ekspluatatsiya va tez muzlatilgan bioptat; saraton tasdiqlansa darhol orxiektomiya.
- Hayotga xavf soluvchi tarqalgan kasallikda (juda yuqori markerlar, ogʻir simptomlar) kimyoterapiya orxiektomiyadan oldin boshlanishi mumkin; orxiektomiya keyin bajariladi.
- Organ saqlovchi operatsiya (qisman orxiektomiya) faqat tanlangan holatlarda (ikki tomonlama oʻsma, yakka moyak, normal testosteron); intraoperatsion gistologiya zarur.
- Moyak protezi taklif etiladi (kosmetik va psixologik foyda).
- Gistologiya: tur, oʻlcham, rete testis, limfovaskulyar invaziya, pT, GCNIS.
12
Davolashdan oldin: spermani saqlash
- Reproduktiv yoshdagi barcha bemorlarga orxiektomiyadan oldin (yoki kimyoterapiya/radioterapiyadan oldin) spermani kriosaqlash taklif etiladi.
- Oʻsmaning oʻzi spermatogenezni buzishi mumkin; tashxis vaqtida sperma sifati koʻpincha pasaygan — bir necha namuna olish foydali.
- Kimyoterapiya (sisplatin) va radioterapiya spermatogenezni vaqtincha yoki doimiy buzadi; tiklanish koʻpchilikda yillar davomida boʻladi, lekin kafolatlanmaydi.
- Azoospermiyada onko-TESE (jarrohlik yoʻli bilan moyakdan sperma olish) mumkin boʻlgan hollarda muhokama qilinadi.
- Saqlangan sperma keyinchalik IUI, IVF yoki ICSI uchun ishlatiladi.
- Davolash vaqtida va undan keyin muayyan davr (oylar davomida) tabiiy homiladorlikdan saqlanish tavsiya etiladi (spermatozoid DNK shikastlanishi xavfi).
- Shoshilinch kimyoterapiya kerak boʻlsa, kamida bitta namunani imkon qadar tez saqlang; davolashni sperma uchun uzoq kechiktirmang.
13
Bosqich boʻyicha davolash (umumiy yondashuv)
| Bosqich | Asosiy variantlar | Izoh |
| I seminoma | Kuzatuv; muqobil — bitta kurs karboplatin; radioterapiya kamroq | Qaytalanish asosan retroperitoneal; yaxshi davolanadi |
| I nonseminoma | Kuzatuv (past xavf); limfovaskulyar invaziyada — 1 kurs BEP yoki nerv saqlovchi RPLND | Asosiy xavf omili — limfovaskulyar invaziya |
| IIA/B seminoma | Radioterapiya yoki kimyoterapiya (BEP ×3 / EP ×4) | Tanlangan holatlarda RPLND tadqiqotlarda |
| IIA/B nonseminoma | Markerlar manfiy: RPLND yoki qisqa kuzatuv; markerlar musbat: BEP | Markerlar musbat boʻlsa kimyoterapiya birinchi |
| IIC–III (tarqalgan) | BEP ×3 (yaxshi prognoz) yoki BEP ×4 (oraliq/yomon) | Qaytalanganda — salvage kimyoterapiya |
| Qoldiq massa | Seminoma: PET-KT; nonseminoma: katta boʻlsa rezeksiya | Teratoma, nekroz yoki hayotiy oʻsma gistologiyasi |
14
BEP kimyoterapiyasi va RPLND oʻrni
- BEP: bleomitsin, etopozid, sisplatin — metastatik GCT uchun standart birinchi qator; 3 haftalik kurslar, 3 yoki 4 kurs (prognoz guruhiga qarab).
- Bleomitsin oʻpka toksikligi (fibroz): oʻpka funksiyasi nazorati; keksa yosh, buyrak yetishmovchiligi, chekish xavfni oshiradi; keyinchalik anesteziyada yuqori kislorod konsentratsiyasidan qochiladi.
- Sisplatin: nefrotoksiklik, ototoksiklik, neyropatiya, qusish; etopozid: miyelosupressiya, ikkilamchi leykemiya xavfi.
- SHOSHILINCH: febril neytropeniya — darhol antibiotiklar va stasionar baholash; G-CSF profilaktikasi xavfga qarab.
- Salvage: paklitaksel/ifosfamid/sisplatin kabi rejimlar yoki yuqori dozali kimyoterapiya + autolog ildiz hujayra qoʻllab-quvvatlash; tajribali markazlarda.
- RPLND (retroperitoneal limfadenektomiya): I bosqich nonseminomada (tanlangan), IIA/B markerlari manfiy nonseminomada va kimyoterapiyadan keyin katta qoldiq massada.
- Nerv saqlovchi RPLND antegrad eyakulyatsiyani saqlashga imkon beradi; asoratlar: retrograd eyakulyatsiya, limfotsele, xilyoz asit, ichak tutilishi.
- RPLND va qoldiq massa jarrohligi yuqori hajmli ixtisoslashgan markazlarda bajarilishi kerak.
15
Moyak oʻsmasi: bosqichma-bosqich yondashuv
- Ogʻriqsiz moyak massasi: obyektiv koʻrik va skrotal UT; oʻtkir ogʻriqda torsiyani birinchi inkor eting.
- Operatsiyadan oldin AFP, β-hCG, LDH; spermani saqlash va fertillik boʻyicha maslahat.
- Radikal inguinal orxiektomiya (skrotal yondashuvsiz); gistologiya, pT, limfovaskulyar invaziya.
- Orxiektomiyadan keyin markerlar kinetikasi va KT stadirovka (koʻkrak qafasi, qorin, tos).
- Tasniflash: TNM + S, bosqich (I / II / III); metastatik bemorlarda IGCCCG guruhi.
- Davolash: I bosqich — kuzatuv yoki adyuvant; II–III — kimyoterapiya ± radioterapiya ± RPLND; qoldiq massa — rezeksiya yoki PET.
- Kuzatuv: markerlar, tasvirlash, qarama-qarshi moyak; uzoq muddatli asoratlar nazorati.
- Hayot sifati: fertillik, gipogonadizm, yurak-qon tomir xavfi, ruhiy qoʻllab-quvvatlash.
- Qaytalanishlarning aksariyati dastlabki 2 yilda yuz beradi: kuzatuv shu davrda tez-tez, keyin siyrakroq; kamida taxminan 5 yil, baʼzan uzoqroq (kech qaytalanish).
- Kuzatuv tarkibi: anamnez va koʻrik, oʻsma markerlari (ayniqsa nonseminomada), davriy tasvirlash (qorin/tos KT yoki MRI, koʻkrak qafasi) — bosqich va xavfga qarab.
- Nurlanish yukini kamaytirish uchun KT soni cheklanadi; seminomada qorin MRI muqobil boʻlishi mumkin.
- Kuzatuvdagi bemor qatʼiy rioya qilishi kerak; rioya ishonchsiz boʻlsa adyuvant davolash yoki RPLND afzal.
- Qarama-qarshi moyak UT va oʻz-oʻzini tekshirish bilan nazorat qilinadi (ikkinchi oʻsma xavfi).
- Kimyoterapiyadan keyin: oʻpka, buyrak, eshitish, neyropatiya, yurak-qon tomir va metabolik nazorat.
- Kech qaytalanish (2 yildan keyin) kam uchraydi, lekin kimyoterapiyaga chidamli boʻlib, jarrohlik talab qilishi mumkin.
- Aniq jadval bosqich, gistologiya va davolash turiga moslashtiriladi (EAU jadvallari).
17
Fertillik, gipogonadizm va kech asoratlar
- Fertillik: bir moyak odatda yetarli boʻladi; kimyoterapiyadan keyin spermatogenez koʻpincha bir necha yil ichida tiklanadi, ayrimlarda esa azoospermiya doimiy.
- Davolashdan keyin sperma tahlili kuzatiladi; kerak boʻlsa saqlangan sperma bilan yordamchi reproduktiv texnologiyalar (ART).
- Gipogonadizm (Leydig hujayra yetishmovchiligi): orxiektomiya, kimyoterapiya va radioterapiyadan keyin LH yuqori, testosteron past yoki chegaraviy; simptomatik boʻlsa testosteron almashtirish davosi.
- Testosteron va LH davriy nazorat qilinadi; ikki tomonlama orxiektomiyada almashtirish davosi doimiy zarur.
- Yurak-qon tomir va metabolik xavf: gipertoniya, dislipidemiya, metabolik sindrom; faol profilaktika.
- Platina bilan bogʻliq kech asoratlar: ototoksiklik (shovqin, eshitish pasayishi), periferik neyropatiya, Raynaud, buyrak funksiyasi pasayishi.
- Ikkilamchi oʻsmalar (nurlanish, etopozid, sisplatin), ruhiy muammolar (xavotir, depressiya), jinsiy funksiya buzilishlari.
- Bemorlar uzoq yillar kuzatiladi; onkolog, endokrinolog, kardiolog va psixologik yordam bilan hamkorlik.
18
Asosiy klinik xulosalar
- Moyak oʻsmalari yosh erkaklarda eng koʻp uchraydigan qattiq oʻsma; ogʻriqsiz moyak massasi — oʻsma shubhasi, skrotal UT kechiktirilmaydi.
- Asosiy xavf omillari: kriptorxizm, oldingi GCT, oilaviy anamnez, GCNIS; aksariyat oʻsmalar jinsiy hujayrali (seminoma va nonseminoma).
- Markerlar (AFP, β-hCG, LDH) operatsiyadan oldin va keyin olinadi; AFP sof seminomada koʻtarilmaydi.
- Davolash radikal inguinal orxiektomiyadan boshlanadi; skrotal yondashuv va transskrotal biopsiya qilinmaydi.
- Orxiektomiya va kimyoterapiyadan oldin spermani saqlash taklif etilishi shart.
- Bosqich va IGCCCG guruhi davolashni belgilaydi: I bosqich — kuzatuv yoki adyuvant; tarqalgan — BEP ×3–4; qoldiq massa — rezeksiya yoki PET; RPLND oʻrni tanlangan.
- Shifo ehtimoli yuqori; kuzatuv kamida taxminan 5 yil, fertillik, gipogonadizm va kech asoratlar nazorati zarur.
1Ogʻriqsiz bir tomonlama moyak massasi bilan kelgan yosh erkakda birinchi tasvirlash usuli qaysi?
- Qorin va tos KT
- Skrotal ultratovush
- Transskrotal biopsiya
- PET-KT
Javob: B. Skrotal UT moyak oʻsmasini yuqori sezgirlik bilan aniqlaydi; KT keyingi bosqich (stadirovka) uchun.
2Nima uchun moyak oʻsmasida skrotal yondashuv yoki transskrotal biopsiya qilinmaydi?
- Ogʻriq kuchli boʻlgani uchun
- Limfa drenaji oʻzgarib, inguinal tugunlarga tarqalish va mahalliy residiv xavfi oshadi
- Anesteziya qiyinlashgani uchun
- Markerlar buzilgani uchun
Javob: B. Skrotumning limfa drenaji inguinal tugunlarga ketadi; yoʻl buzilsa, tarqalish va residiv xavfi oshadi. Shuning uchun inguinal yondashuv tanlanadi.
3Qaysi marker sof seminomada koʻtarilmaydi?
- AFP
- β-hCG
- LDH
- Uchalasi ham koʻtariladi
Javob: A. Sof seminomada AFP normal; AFP yuqori boʻlsa nonseminoma komponenti bor deb hisoblanadi va shunga qarab davolanadi.
4Yaxshi prognozli (IGCCCG) tarqalgan nonseminomada standart birinchi qator qaysi?
- BEP ×3
- Faqat radioterapiya
- Bitta kurs karboplatin
- Faqat RPLND
Javob: A. Yaxshi prognozda BEP ×3 (oraliq va yomon prognozda BEP ×4) standart; karboplatin I bosqich seminomada qoʻllanadi.
5Spermani kriosaqlash qachon taklif etiladi?
- Kimyoterapiya tugagandan keyin
- Orxiektomiya va kimyoterapiyadan oldin
- Faqat bepushtlik paydo boʻlsa
- Faqat 40 yoshdan oshganlarga
Javob: B. Davolash spermatogenezni buzishi mumkin; reproduktiv yoshdagi barcha bemorlarga davolashdan oldin sperma saqlash taklif etiladi.
6I bosqich nonseminomada qaytalanish xavfini eng koʻp oshiradigan omil qaysi?
- Limfovaskulyar invaziya
- Oʻng tomonlama joylashuv
- Kichik oʻsma oʻlchami
- Bemor yoshining kichikligi
Javob: A. Limfovaskulyar invaziya asosiy xavf omili: shu bois adyuvant BEP yoki RPLND muhokama qilinadi.
- EAU Guidelines on Testicular Cancer, 2024
- EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2024
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2024
- Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
- Smith & Tanagho's General Urology, 19th ed., 2020
- Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease, 10th ed., 2020
- WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6th edition, 2021
- ICD-10 (WHO)
Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.
PPTX yuklab olish (525 KB)