Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish
Moyak va yorgʻoq

Moyakni oʻzingiz tekshiring: oyiga bir daqiqa

Pastga suring — animatsiya 3 qadamda tushuntiradi

  1. 1 / 3

    Moyakni tekshirish nima uchun kerak?

    Moyak oʻsmasi koʻpincha ogʻriqsiz boshlanadi. Shuning uchun uni aksar hollarda erkakning oʻzi topadi — tasodifan yoki muntazam tekshiruvda.

  2. 2 / 3

    Moyakni oʻzi tekshirish: qadamma-qadam

    Muhim: Tekshiruv ogʻriqli boʻlmasligi kerak. Moyakni kuch bilan ezmang — yengil bosim yetarli.

  3. 3 / 3

    Normal moyak qanday boʻladi?

    Koʻp erkaklar tekshiruvda normal tuzilmalarni tugun deb oʻylab qoʻrqib ketadi.

  4. Batafsil — pastda

    Savolingiz boʻlsa, androlog bilan maxfiy maslahatlashing — ismingizni aytmasangiz ham boʻladi.

Matnga oʻtish ↓

Oyiga bir marta, dushdan keyin bir daqiqa: moyakni oʻzi tekshirish qanday bajariladi, normal moyak qanday seziladi va qaysi oʻzgarishda shifokorga borish kerak.

Moyakni tekshirish uyda oyiga bir marta, iliq dushdan keyin bir-ikki daqiqa oladi. Buning uchun har bir moyakni barmoqlar orasida yengil aylantirib, uning yuzasi va zichligini his qilish kifoya. Maqsad — oʻz normal holatingizni bilish va yangi tugun, qattiqlik yoki kattalashishni erta sezish.

Moyakni oʻzi tekshirish, eng avvalo, moyak saratonini erta aniqlashga yordam beradi. Bu oʻsma 15–35 yoshdagi erkaklarda eng koʻp uchraydigan qattiq oʻsma, erta topilsa esa juda yaxshi davolanadi. Quyida qadamma-qadam yoʻriqnoma, normal tuzilmalar va qaysi oʻzgarishlarni shifokorga aytish kerakligi haqida yozamiz.

Moyakni tekshirish nima uchun kerak?

Moyak oʻsmasi koʻpincha ogʻriqsiz boshlanadi. Shuning uchun uni aksar hollarda erkakning oʻzi topadi — tasodifan yoki muntazam tekshiruvda. Oʻz moyaklarini yaxshi biladigan erkak yangi oʻzgarishni tezroq sezadi va shifokorga ertaroq boradi.

Ochigʻini aytish kerak: barcha erkaklar uchun muntazam oʻz-oʻzini tekshirishning foydasi yirik tadqiqotlarda hali isbotlanmagan. Lekin bu usul bepul, xavfsiz va oddiy. Xalqaro tavsiyalar, ayniqsa, xavf omillari bor erkaklarga uni maslahat beradi:

  • bolalikda moyak yorgʻoqqa tushmagan boʻlsa (kriptorxizm);
  • otasi yoki aka-ukasida moyak saratoni boʻlgan boʻlsa;
  • avval bir moyakda oʻsma aniqlangan boʻlsa;
  • bepushtlik yoki spermogrammada jiddiy oʻzgarishlar boʻlsa.

Tekshiruv faqat saraton uchun emas. U varikotsele, gidrotsele (moyak atrofida suyuqlik yigʻilishi), kista va boshqa oʻzgarishlarni ham vaqtida sezishga yordam beradi.

Qachon va qanday sharoitda tekshirish qulay?

  • Dushdan keyin. Iliq suvdan keyin yorgʻoq terisi boʻshashadi va moyaklar yaxshi seziladi.
  • Oyiga bir marta. Esdan chiqmasligi uchun aniq kunni tanlang, masalan har oyning birinchi kunini.
  • Tik turgan holda. Koʻzgu oldida boʻlsa, yanada yaxshi.
  • Shoshilmasdan. Bir-ikki daqiqa yetarli, lekin bu vaqtda chalgʻimang.

Moyakni oʻzi tekshirish: qadamma-qadam

  1. Qarab chiqing. Koʻzgu oldida yorgʻoqqa qarang: shish, rang oʻzgarishi yoki teri ustida yangi narsa bormi?
  2. Bitta moyakni oling. Bosh barmoqlarni moyakning ustiga, koʻrsatkich va oʻrta barmoqlarni esa ostiga qoʻying.
  3. Yengil aylantiring. Moyakni barmoqlar orasida sekin, ogʻritmasdan aylantiring va butun yuzasini his qiling. U silliq va bir xil zichlikda boʻlishi kerak.
  4. Moyak ortigʻini toping. Moyakning orqa-yuqori tomonida yumshoq, choʻziq tuzilma bor. Bu moyak ortigʻi (epididimis) — normal tuzilma, tugun emas.
  5. Urugʻ tizimchasini paypaslang. Moyakdan yuqoriga ketgan «ip» ichida qattiqroq, silliq naycha seziladi. Bu urugʻ yoʻli, u ham normal.
  6. Ikkinchi moyakni tekshiring. Xuddi shu tartibda, keyin ikkalasini bir-biri bilan solishtiring.
  7. Chovga ham eʼtibor bering. Yoʻtalganda chovda boʻrtma paydo boʻlsa, bu churra belgisi boʻlishi mumkin.

Muhim: Tekshiruv ogʻriqli boʻlmasligi kerak. Moyakni kuch bilan ezmang — yengil bosim yetarli.

Normal moyak qanday boʻladi?

Koʻp erkaklar tekshiruvda normal tuzilmalarni tugun deb oʻylab qoʻrqib ketadi. Quyidagi jadval farqni tushunishga yordam beradi:

Normal holat Shifokorga koʻrsatish kerak
Moyak tuxumsimon, silliq, qattiq-elastik Moyakda qattiq, toshdek tugun yoki notekis joy
Moyaklardan biri biroz kattaroq Moyak avvalgiga nisbatan kattalashgan yoki kichraygan
Bir moyak, koʻpincha chapi, pastroq osilgan Yorgʻoqning bir tomoni toʻsatdan kattalashgan
Moyak orqasida yumshoq moyak ortigʻi Moyak ortigʻida yangi, ogʻriqli shish
Urugʻ tizimchasida ingichka qattiq naycha Moyak ustida «chuvalchang»simon tomirlar
Yengil bosganda biroz noqulaylik Doimiy ogʻirlik yoki simillagan ogʻriq

Moyaklar hajmi va ular orasidagi farq haqida batafsil — moyaklar kattaligi maqolasida.

Qaysi oʻzgarishlarni shifokorga aytish kerak?

Quyidagilardan birini sezsangiz, kechiktirmasdan urologga yoziling:

  • har qanday yangi tugun yoki qattiqlik — ogʻrimasa ham;
  • moyak hajmi, shakli yoki zichligining oʻzgarishi;
  • yorgʻoqda ogʻirlik yoki suyuqlik yigʻilgandek his;
  • moyak ustida kengaygan tomirlar — bu varikotsele boʻlishi mumkin;
  • qorin pastida yoki chovda sababsiz simillash;
  • koʻkrak bezlarining kattalashishi yoki ogʻrishi.

Topilgan tugunlarning koʻpi zararsiz boʻlib chiqadi. Lekin buni faqat koʻrik va UZI aniqlaydi. Tugunning mumkin boʻlgan sabablari haqida — moyakda tugun yoki qattiqlik maqolasida.

Biror narsa topsangiz: birinchi qadamlar

  1. Xotirjam boʻling. Topilmalarning aksariyati xavfli emas, vahima esa toʻgʻri qaror qabul qilishga xalaqit beradi.
  2. Yozib qoʻying. Qaysi moyakda, uning qaysi qismida va taxminan qanday kattalikda ekanini qayd eting. Masalan: «chap moyak, pastki qismi, noʻxatdek, ogʻrimaydi».
  3. Qayta-qayta ezmang. Kuniga bir necha marta paypaslash oʻzgarishni «koʻrsatmaydi», faqat ogʻriq va xavotir qoʻshadi.
  4. Qabulga yoziling. Bir-ikki hafta ichida urologga boring va yozganlaringizni koʻrsating. Shifokor yuborgan UZIni kechiktirmang.

Afsona: «Tekshirib, biror narsa topib olsam, qoʻrqib qolaman — bilmaganim yaxshi.» Haqiqat: Moyak saratoni erta bosqichda ancha yengil davolanadi. Bilmaslik xavfni kamaytirmaydi, faqat davolashni kechiktiradi.

Keng tarqalgan xatolar

  • Juda tez-tez tekshirish. Har kuni tekshirsangiz, kichik oʻzgarishni sezish qiyinlashadi, xavotir esa ortadi.
  • Moyak ortigʻini oʻsma deb oʻylash. Bu eng koʻp uchraydigan xato. Shubha boʻlsa, shifokordan normal tuzilmalarni koʻrsatib berishini soʻrang.
  • Sovuqda tekshirish. Yorgʻoq qisqarib, moyaklar yuqoriga tortiladi va yaxshi sezilmaydi.
  • Topilgan oʻzgarishni «kuzatib yurish». Uyda kuzatish tashxis oʻrnini bosmaydi.

Ota-onalar uchun ham bir maslahat bor. Chaqaloqlik va bolalik davrida ikkala moyak yorgʻoqda ekanini kuzatib borish kerak. Oʻsmir yoshdagi oʻgʻilga esa otasi yoki shifokor oʻz-oʻzini tekshirishni tushuntirib bergani maʼqul.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

  • oyma-oy tekshiruvda avval boʻlmagan tugun, qattiqlik yoki kattalashish topsangiz — bir-ikki hafta ichida;
  • barmoqlaringiz ostidagi narsa normal tuzilmami yoki yoʻqmi, ajrata olmasangiz;
  • xavf omillaringiz bor boʻlsa va hali urolog koʻrigidan oʻtmagan boʻlsangiz;
  • shoshilinch: moyak toʻsatdan va qattiq ogʻrisa, yorgʻoq tez shishsa yoki koʻngil aynisa — darhol shifoxonaga boring;
  • shoshilinch: zarbadan keyin ogʻriq bir soatda kamaymasa.

Oʻz-oʻzini tekshirishda biror narsa sezgan boʻlsangiz, androlog Davron Dautov bilan maxfiy maslahatlashishingiz mumkin — qabulga yoziling.

Xulosa

Moyakni tekshirish — oyiga bir daqiqalik oddiy odat. Iliq dushdan keyin har bir moyakni barmoqlar orasida aylantiring va normal tuzilmalarni bilib oling. Yangi tugun, qattiqlik yoki kattalashish sezsangiz, kechiktirmasdan urologga koʻrining — erta topilgan oʻzgarishlar ancha oson davolanadi.

Koʻp beriladigan savollar

Moyakni necha yoshdan tekshira boshlash kerak?

Odatda balogʻat yoshidan, taxminan 15 yoshdan boshlab oʻrganish tavsiya qilinadi. Moyak saratoni aynan yosh erkaklarda koʻproq uchraydi. Otalar oʻgʻillariga bu odatni oldindan tushuntirib qoʻyishi foydali.

Moyakni har kuni tekshirish kerakmi?

Yoʻq, oyiga bir marta yetarli. Juda tez-tez tekshirish kichik oʻzgarishlarni sezishni qiyinlashtiradi va ortiqcha xavotir tugʻdiradi. Bir oylik tanaffus yangi oʻzgarishni payqash uchun eng qulay.

Tekshiruvda hech narsa topilmasa, shifokorga borish kerakmi?

Hech qanday oʻzgarish boʻlmasa, faqat shu sababli shifokorga borish shart emas. Lekin yillik koʻrikda yoki boshqa sabab bilan urologga borsangiz, moyaklaringizni ham koʻrishni soʻrang. Shifokordan toʻgʻri tekshirish usulini koʻrsatib berishini ham iltimos qilishingiz mumkin.

Oʻz-oʻzini tekshirish UZI oʻrnini bosadimi?

Yoʻq. Uyda tekshirish oʻzgarishni erta sezish uchun kerak, tashxis qoʻyish uchun emas. Biror oʻzgarish sezilsa, aniq javobni shifokor koʻrigi va UZI beradi.

Tugun topsam, qancha kutish mumkin?

Qattiq tugun, moyakning kattalashishi yoki shakli oʻzgarishi sezilsa, bir-ikki hafta ichida urologga yoziling. «Balki oʻtib ketar» deb oylab kutmang. Toʻsatdan kuchli ogʻriq boʻlsa esa, darhol shifoxonaga boring.

Manbalar

  1. EAU Guidelines on Testicular Cancer, 2024
  2. MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine (Testicular self-exam)
  3. Mayo Clinic, Patient Care & Health Information (Testicular exam)

Maqola xalqaro tibbiy tavsiyalar asosida tayyorlangan.

Muhim: bu maqola umumiy maʼlumot uchun. U shifokor koʻrigini almashtirmaydi. Dorilarni faqat shifokor tayinlaydi.

● Maxfiy qabul

Bu muammo sizga tanishmi? Maxfiy maslahat oling

Ismingiz oʻrniga taxallus yozsangiz ham boʻladi. Telefon raqamingiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun kerak — hech kimga berilmaydi.

  • Muammoni oldindan batafsil aytishingiz shart emas
  • Qabul yakkama-yakka, begona koʻzlarsiz
  • Maʼlumotlar tibbiy sir sifatida saqlanadi

Yuborish orqali maʼlumotlaringiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun ishlatilishiga rozilik bildirasiz. Maxfiylik siyosati

Qabulga yozilish