Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish
Estetik urologiya

Kattalarda sunnat (xatna): qachon kerak va qanday oʻtkaziladi

Pastga suring — animatsiya 3 qadamda tushuntiradi

  1. 1 / 3

    Kattalarda sunnat qachon kerak boʻladi?

    Baʼzi erkaklar bolalikda sunnat qilinmagan boʻladi va keyinchalik diniy yoki shaxsiy sabab bilan bu qarorga keladi.

  2. 2 / 3

    Qachon sunnatni kechiktirish kerak?

    Baʼzi holatlarda avval boshqa muammoni hal qilish kerak:

  3. 3 / 3

    Operatsiyaga qanday tayyorlaniladi?

    Avval urolog koʻrigi boʻladi. Shifokor sababni aniqlaydi, olat va boshcha terisini koʻradi, boshqa kasalliklar haqida soʻraydi.

  4. Batafsil — pastda

    Savolingiz boʻlsa, androlog bilan maxfiy maslahatlashing — ismingizni aytmasangiz ham boʻladi.

Matnga oʻtish ↓

Voyaga yetgan erkakda sunnat qachon kerak boʻladi, operatsiya qanday oʻtadi, qancha vaqtda bitadi va jinsiy hayotga qachon qaytish mumkin — oddiy tilda.

Kattalarda sunnat (xatna) — bu voyaga yetgan erkakda olat boshchasini qoplab turgan terini (boshcha terisini) jarrohlik yoʻli bilan olib tashlash. U tibbiy sabablarga koʻra — masalan, boshcha terisi ochilmasa yoki olat boshchasi tez-tez yalligʻlansa — yoki diniy va shaxsiy sabablarga koʻra qilinadi. Operatsiya odatda mahalliy ogʻriqsizlantirish ostida oʻtkaziladi va bemor oʻsha kuni uyiga qaytadi.

Oʻzbekistonda koʻpchilik bolalikda sunnat qilinadi, shuning uchun kattalarda sunnat haqida gapirish baʼzilarga noqulay tuyuladi. Aslida bu oddiy va keng tarqalgan urologik muolaja. Quyida qachon kerak boʻlishi, qanday oʻtishi, qancha vaqtda bitishi va jinsiy hayotga qachon qaytish mumkinligini tushuntiramiz.

Kattalarda sunnat qachon kerak boʻladi?

Tibbiy sabablar

  • Fimoz. Boshcha terisi torayib, boshcha ochilmaydi yoki ogʻriq bilan ochiladi. Kattalarda u koʻpincha takroriy yalligʻlanish, qandli diabet yoki chandiqlar sababli paydo boʻladi. Batafsil — kattalarda fimoz maqolasida.
  • Takroriy balanopostit. Olat boshchasi va boshcha terisi qayta-qayta yalligʻlanadi — ayniqsa qandli diabetda. Yalligʻlanish sabablari haqida balanopostit maqolasida yozganmiz.
  • Parafimoz holatlari. Orqaga surilgan teri boshchani qisib, joyiga qaytmay qolgan boʻlsa, bu takrorlanmasligi uchun sunnat taklif qilinishi mumkin.
  • Liken skleroz. Boshcha terisi oqarib, qattiqlashadi va torayadi. Kasallik faqat terida boʻlsa, sunnat koʻpincha asosiy davolash usuli hisoblanadi.
  • Takroriy yorilishlar. Aloqa paytida teri yoriladi, ogʻriydi va qonaydi.
  • Shubhali oʻzgarishlar. Kamdan-kam hollarda boshcha terisidagi dogʻ yoki tugun tekshirish uchun olib tashlanadi.

Diniy va shaxsiy sabablar

Baʼzi erkaklar bolalikda sunnat qilinmagan boʻladi va keyinchalik diniy yoki shaxsiy sabab bilan bu qarorga keladi. Baʼzan esa bolalikdagi sunnat chala qilingan: teri koʻp qolgan yoki notekis bitgan boʻladi va erkak uni tuzattirishni xohlaydi. Bu ham toʻliq asosli sabab — shifokor bunda ham xuddi shunday puxta yondashadi.

Sunnatning qoʻshimcha foydalari ham bor: boshcha gigiyenasi osonlashadi, OIV va baʼzi jinsiy infeksiyalar yuqish xavfi pastroq ekani koʻrsatilgan. Lekin bu himoya toʻliq emas va prezervativning oʻrnini bosmaydi.

Sunnatsiz boshqa yoʻllar bormi?

Har qanday fimoz yoki yalligʻlanish darhol operatsiyani talab qilmaydi. Holatga qarab shifokor avval yumshoqroq yoʻllarni taklif qilishi mumkin:

  • yengil fimozda — shifokor tayinlaydigan gormonli malham kursi, u terini yumshatib, asta-sekin ochilishiga yordam beradi;
  • takroriy yalligʻlanishda — sababni topib davolash: qandni nazorat qilish, zamburugʻga qarshi davolash, toʻgʻri gigiyena;
  • muammo faqat qisqa yugancha boʻlsa — yugancha plastikasi (frenuloplastika), bunda boshcha terisi saqlanadi;
  • baʼzi hollarda — boshcha terisini saqlab, uni kengaytiradigan plastik operatsiya.

Bu choralar yordam bermasa yoki teri chandiqlanib qolgan boʻlsa, sunnat eng ishonchli yechim boʻladi. Qaror doim siz bilan birga, afzallik va kamchiliklar tushuntirilgandan keyin qabul qilinadi.

Afsona: «Sunnat tez boʻshanishni davolaydi va olatni kattalashtiradi.» Haqiqat: Bunga ishonchli ilmiy dalil yoʻq. Sunnat na boʻshanish vaqtini, na olat oʻlchamini ishonchli oʻzgartiradi. Batafsil: sunnat va tez boʻshanish.

Qachon sunnatni kechiktirish kerak?

Baʼzi holatlarda avval boshqa muammoni hal qilish kerak:

  • faol yalligʻlanish yoki infeksiya boʻlsa — avval u davolanadi;
  • qandli diabet nazoratsiz boʻlsa — qand meʼyorga keltiriladi;
  • qon ivishi buzilgan boʻlsa yoki qonni suyultiruvchi dori ichsangiz — ularni oʻzingiz toʻxtatmang, shifokor reja tuzadi;
  • siydik teshigi notoʻgʻri joylashgan (gipospadiya) yoki boshqa tugʻma oʻzgarish boʻlsa — teri keyingi tiklovchi operatsiya uchun kerak boʻlishi mumkin;
  • oʻtkir parafimoz boʻlsa — avval teri shoshilinch ravishda joyiga qaytariladi, rejali sunnat esa keyinroq qilinadi.

Operatsiyaga qanday tayyorlaniladi?

Avval urolog koʻrigi boʻladi. Shifokor sababni aniqlaydi, olat va boshcha terisini koʻradi, boshqa kasalliklar haqida soʻraydi. Keyin odatda quyidagilar tekshiriladi:

  • umumiy qon tahlili va qon ivishi koʻrsatkichlari;
  • qondagi qand miqdori;
  • operatsiyadan oldingi standart infeksiya tahlillari (masalan, gepatit va OIV);
  • zarurat boʻlsa, siydik tahlili.

Shifokorga barcha dorilaringizni, ayniqsa qonni suyultiruvchi dorilarni ayting. Operatsiya kuni dush qabul qiling va oʻzingiz bilan toza, qulay ichki kiyim oling. Uyga birga qaytadigan yaqiningiz boʻlsa, yanada yaxshi.

Operatsiya kuni qanday oʻtadi?

  1. Shifokor yana bir bor koʻrik oʻtkazadi, savollaringizga javob beradi va siz rozilik varaqasini imzolaysiz.
  2. Operatsiya sohasi antiseptik bilan tozalanadi va steril mato bilan yopiladi.
  3. Ogʻriqsizlantirish qilinadi va u taʼsir qilguncha bir necha daqiqa kutiladi.
  4. Operatsiya bajariladi, yara tikiladi va bogʻlam qoʻyiladi.
  5. Bir muncha vaqt kuzatuvda qolasiz: qon ketmayotgani va ahvolingiz yaxshi ekani tekshiriladi.
  6. Uyga yozma tavsiyalar va shifokor bilan bogʻlanish imkoniyati bilan qaytasiz.

Ogʻriqsizlantirish: operatsiya ogʻriqlimi?

Xatna kattalarda qilinganda koʻpincha mahalliy ogʻriqsizlantirish qoʻllanadi. Shifokor olat asosiga ingichka igna bilan ogʻriqsizlantiruvchi dori yuboradi — bu nerv blokadasi deyiladi. Ukol paytida qisqa sanchish seziladi, keyin olat butunlay uvishadi. Operatsiya davomida siz hushdasiz va tegishni his qilishingiz mumkin, lekin ogʻriq boʻlmaydi.

Juda xavotirli bemorlarda yoki murakkab holatlarda yengil uyqu holati (sedatsiya) yoki umumiy narkoz tanlanishi mumkin. Bu anesteziolog bilan birga hal qilinadi.

Ogʻriqsizlantirish taʼsiri bir necha soatdan keyin oʻtadi. Birinchi kunlardagi ogʻriq odatda oʻrtacha boʻladi va shifokor tavsiya qilgan ogʻriq qoldiruvchilar bilan nazorat qilinadi. Dori turini va miqdorini faqat shifokor belgilaydi.

Sunnat qilish usullari

Usul shifokor tajribasi, anatomiya va operatsiya sababiga qarab tanlanadi. Asosiy yondashuvlar:

Usul Qanday qilinadi Nimaga eʼtibor berish kerak
Klassik jarrohlik usuli Teri skalpel bilan kesiladi, qon tomirlari yopiladi, yara soʻriladigan choklar bilan tikiladi Eng koʻp qoʻllanadi, deyarli har qanday holatga mos
Elektr yoki radiotoʻlqinli pichoq Kesish va qonni toʻxtatish issiqlik energiyasi bilan bajariladi Qon ketishi kam; natija jarroh mahoratiga bogʻliq
Lazer Teri lazer nuri bilan kesiladi Lazer — faqat kesuvchi asbob, u bitishni oʻz-oʻzidan tezlashtirmaydi
Qisqich yoki halqa moslamalar Teri maxsus moslama bilan qisiladi va kesiladi Hamma uchun mos emas, anatomiyaga bogʻliq

Qaysi usul tanlanmasin, natijani asosan jarrohning tajribasi va steril sharoit hal qiladi. «Lazer bilan — ogʻriqsiz va choksiz» degan reklamalarga tanqidiy qarang. Bu haqda lazer bilan sunnat maqolasida batafsil yozganmiz.

Operatsiyaning oʻzi odatda bir soatdan kam davom etadi. Choklar koʻpincha oʻzi soʻriladigan boʻladi va bir necha haftada tushib ketadi, shuning uchun ularni olib tashlash uchun qaytib kelish shart emas.

Tiklanish qanday kechadi?

Birinchi bir-ikki kunda shish va noqulaylik eng kuchli boʻladi. Bogʻlam shifokor aytgan muddatgacha turadi. Keyin shish asta-sekin kamayadi, lekin toʻliq yoʻqolishi bir necha hafta olishi mumkin.

Taxminiy tiklanish tartibi:

  • 1–3-kunlar: dam olish, keng kiyim, shifokor tavsiya qilgan ogʻriq qoldiruvchilar va bogʻlam parvarishi.
  • 1-hafta oxiri: shish kamaya boshlaydi, koʻpincha oʻtirib ishlaydigan ishga qaytish mumkin.
  • 2–3-haftalar: choklar tushib ketadi, boshcha sezgirligi pasayadi.
  • 4–6-haftalar: yara odatda toʻliq bitadi, shifokor ruxsati bilan sport va jinsiy hayotga qaytiladi.

Dastlabki kunlarda olat boshchasi kiyimga tegsa, sezgir va noqulay boʻlishi mumkin. Bu tabiiy va bir necha hafta ichida oʻtadi. Kunma-kun parvarish — yuvinish, bogʻlamni almashtirish va xavfli belgilar — sunnatdan keyin parvarish maqolasida batafsil yozilgan.

Jinsiy aloqadan qancha vaqt saqlanish kerak?

Operatsiyadan keyin eng koʻp beriladigan savol shu. Odatda yara toʻliq bitguncha — taxminan 4–6 hafta davomida jinsiy aloqa va masturbatsiyadan saqlanish tavsiya etiladi. Aniq muddatni shifokor nazorat koʻrigidan keyin aytadi.

Erta boshlash choklar ochilishi, qon ketishi, infeksiya va notekis chandiqqa olib kelishi mumkin. Birinchi aloqalarda ehtiyotkor boʻling va prezervativdan foydalaning.

Dastlabki kunlarda tungi ereksiyalar ogʻriqli boʻlishi mumkin — bu normal holat. Yotishdan oldin qovuqni boʻshatish yordam beradi. Ereksiya paytida kuchli qon ketsa, shifokorga murojaat qiling.

Jinsiy hayot sifati haqida xavotir olmang: tadqiqotlarning koʻpchiligida voyaga yetganda qilingan sunnat jinsiy funksiya va qoniqishni sezilarli yomonlashtirmagan.

Qanday asoratlar boʻlishi mumkin?

Malakali shifokor steril sharoitda qilgan sunnatda jiddiy asoratlar kam uchraydi. Lekin har qanday operatsiya kabi xavflar bor:

  • qon ketishi yoki teri ostida qon yigʻilishi (gematoma);
  • yara infeksiyasi;
  • uzoq saqlanadigan shish;
  • terining ortiqcha yoki kam olinishi, notekis chandiq;
  • boshcha sezgirligidagi vaqtinchalik oʻzgarishlar.

Asoratlarning koʻpini erta aniqlasa, oson tuzatish mumkin. Shuning uchun operatsiyadan keyingi nazorat koʻrigini oʻtkazib yubormang.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Quyidagi hollarda urologga koʻrining:

  • boshcha terisi ochilmaydi yoki ochilganda ogʻriydi;
  • olat boshchasi yiliga bir necha marta yalligʻlanadi;
  • boshcha terisi oqarib, qattiqlashib qolgan;
  • aloqa paytida teri yoriladi yoki ogʻriydi;
  • diniy yoki shaxsiy sabab bilan sunnat qilishni rejalashtiryapsiz.

Sunnatdan keyin esa quyidagilar jiddiy belgilar:

  • shoshilinch: bogʻlamdan qon oqib tursa va bosib turganda ham toʻxtamasa;
  • shoshilinch: siya olmasangiz;
  • shoshilinch: olat boshchasi qoraysa yoki koʻkarsa;
  • isitma, kuchayib borayotgan ogʻriq, yiring yoki tarqalayotgan qizarish.

Shoshilinch: Orqaga surilgan boshcha terisi boshchani qisib, joyiga qaytmay qolsa (parafimoz), boshcha shishib, qon aylanishi buziladi. Kutmang — darhol shifokorga yoki shifoxonaga boring.

Kattalarda sunnat haqida oʻylayotgan boʻlsangiz, avval urolog-androlog Davron Dautovdan maxfiy maslahat oling — koʻrikdan soʻng sizga mos yoʻl tanlanadi.

Asosiy fikrlar

  • Kattalarda sunnat tibbiy sabablar (fimoz, takroriy yalligʻlanish, liken skleroz) yoki diniy va shaxsiy sabablar bilan qilinadi.
  • Muolaja koʻpincha mahalliy ogʻriqsizlantirish bilan qilinadi, kasalxonada yotish odatda shart emas.
  • Usuldan koʻra jarrohning tajribasi va steril sharoit muhimroq.
  • Yara odatda 4–6 haftada toʻliq bitadi, shu davrda jinsiy aloqadan saqlanish kerak.
  • Toʻxtamaydigan qon ketishi, siya olmaslik yoki boshchaning qorayishi — shoshilinch murojaat sababi.

Koʻp beriladigan savollar

Kattalarda sunnat qilish ogʻriqlimi?

Operatsiya ogʻriqsizlantirish ostida qilinadi, shuning uchun uning davomida ogʻriq sezilmaydi — faqat ukol paytida qisqa sanchish boʻladi. Ogʻriqsizlantirish taʼsiri oʻtgach, bir necha kun oʻrtacha ogʻriq va noqulaylik boʻlishi mumkin. Uni shifokor tavsiya qilgan ogʻriq qoldiruvchilar bilan yengillatish mumkin.

Sunnatdan keyin qancha vaqt jinsiy aloqa qilish mumkin emas?

Koʻpincha 4–6 hafta kutish tavsiya etiladi — yara toʻliq bitishi uchun shuncha vaqt kerak. Bu davrda masturbatsiyadan ham saqlaning. Shifokor nazorat koʻrigida yarani koʻrib, qachon mumkinligini aytadi; shoshilish chok ochilishi va qon ketishiga sabab boʻlishi mumkin.

Sunnat jinsiy hayotga yomon taʼsir qiladimi?

Tadqiqotlarning koʻpchiligida voyaga yetganda qilingan sunnat jinsiy funksiya va qoniqishni sezilarli yomonlashtirmagan. Dastlabki haftalarda boshcha sezuvchanligi oʻzgarishi mumkin, keyin u moslashadi. Sunnat tez boʻshanish yoki jinsiy zaiflikni davolash usuli emas.

Sunnatdan keyin ishga qachon qaytish mumkin?

Oʻtirib ishlaydigan ishga koʻpincha bir necha kundan keyin qaytish mumkin. Ogʻir jismoniy ish, sport va velosiped uchun odatda bir necha hafta kutish kerak. Aniq muddatni shifokor yaraning bitishiga qarab belgilaydi.

Qandli diabeti bor erkakka sunnat qilish mumkinmi?

Koʻpincha mumkin, takroriy yalligʻlanishlarda esa hatto tavsiya qilinadi. Lekin operatsiyadan oldin qand darajasi nazoratga olinishi kerak, chunki yuqori qand yara bitishini sekinlashtiradi va infeksiya xavfini oshiradi. Bu masalani urolog va endokrinolog birga hal qiladi.

Sunnat OIV va jinsiy infeksiyalardan himoya qiladimi?

Tadqiqotlarda sunnat qilingan erkaklarda OIV va baʼzi jinsiy infeksiyalar yuqish xavfi pastroq boʻlgan, lekin bu himoya toʻliq emas. Sunnat prezervativ va xavfsiz jinsiy hayotning oʻrnini bosmaydi.

Manbalar

  1. Mayo Clinic, Patient Care & Health Information (Circumcision, male)
  2. MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine (Circumcision)
  3. NICE Clinical Knowledge Summaries (Balanitis)
  4. CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021

Maqola xalqaro tibbiy tavsiyalar asosida tayyorlangan.

Muhim: bu maqola umumiy maʼlumot uchun. U shifokor koʻrigini almashtirmaydi. Dorilarni faqat shifokor tayinlaydi.

● Maxfiy qabul

Bu muammo sizga tanishmi? Maxfiy maslahat oling

Ismingiz oʻrniga taxallus yozsangiz ham boʻladi. Telefon raqamingiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun kerak — hech kimga berilmaydi.

  • Muammoni oldindan batafsil aytishingiz shart emas
  • Qabul yakkama-yakka, begona koʻzlarsiz
  • Maʼlumotlar tibbiy sir sifatida saqlanadi

Yuborish orqali maʼlumotlaringiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun ishlatilishiga rozilik bildirasiz. Maxfiylik siyosati

Qabulga yozilish