Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish

● Infeksiyalar · Talaba va shifokorlar uchun

Erkaklarda jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiyalar: tashxis va davolash

Erkaklarda JYBYI: JSST sindrom yondashuvi va etiologik tashxis, uretrit, epididimit, genital yaralar, HPV, OIV va gepatit skrining, davolash tamoyillari, sheriklarni davolash, asoratlar va profilaktika.

Muallif: Davron Dautov, androlog-urolog · Toshkent

28 slayd · 518 KB · PowerPoint (.pptx)

Taqdimotning birinchi slaydi: Erkaklarda jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiyalar: tashxis va davolash
01

Taqdimot maqsadlari

  • JYBYI sindromlarini (uretral ajralma, genital yara, skrotal ogʻriq, bubon, genital soqqollar) ajratish va sindrom yondashuvi tamoyillarini bilish
  • Gonokokkli va gonokokksiz uretritni klinik va laboratoriya mezonlari boʻyicha farqlash
  • Tashxisda NAAT, mikroskopiya va serologiya (sifilis, OIV, gepatitlar) oʻrnini baholash
  • Sindromlar boʻyicha davolash tamoyillarini (JSST 2021, CDC 2021) dori sinflari darajasida bayon etish
  • Sheriklarni xabardor qilish va davolash, nazorat tekshiruvi masalalarini hal qilish
  • Asoratlarni, antimikrob rezistentlikni va profilaktika (vaksinatsiya, prezervativ) choralarini tushuntirish
02

Taʼrif, ICD-10 va epidemiologiya

  • JYBYI — jinsiy aloqa (vaginal, anal, oral) orqali yuqadigan bakterial, virusli va protozoy infeksiyalar guruhi. ICD-10: A50–A64 (sifilis A50–A53, gonoreya A54, xlamidiya A56, trixomoniaz A59, gerpes A60, soqqollar A63.0).
  • Gonokokksiz uretrit — N34.1; epididimit va orxit — N45; OIV kasalligi — B20–B24; oʻtkir gepatit B — B16.
  • JYBYI butun dunyoda yosh kattalar orasida eng keng tarqalgan infeksiyalar qatoriga kiradi; xavf yangi yoki bir nechta sherik va prezervativsiz aloqa bilan ortadi.
  • Koʻpchilik infeksiyalar (xlamidiya, gonoreya, HPV, gerpes, OIV) belgisiz kechishi mumkin — belgisiz tashuvchilar tarqalishda muhim rol oʻynaydi.
  • Bir necha infeksiya birga uchrashi mumkin; yarali va yalligʻlanishli JYBYI OIV yuqish xavfini oshiradi.
  • Maqsad: erta aniqlash, toʻliq davolash, sherikni davolash, asoratlar va keyingi yuqishning oldini olish.
03

Sindrom yondashuvi (JSST) va etiologik tashxis

  • Sindrom yondashuvi — laboratoriya natijasini kutmasdan, klinik belgilar guruhi boʻyicha eng koʻp uchraydigan qoʻzgʻatuvchilarni qamrab oluvchi davoni birinchi qabulda boshlash (JSST, simptomatik JYBYI boshqaruvi, 2021).
  • Erkaklarda asosiy sindromlar: uretral ajralma, genital yara, skrotal ogʻriq va shish, chov bubonlari, anogenital soqqollar.
  • Afzalligi: laboratoriya cheklangan joyda bitta tashrifda davolash, bemorni yoʻqotish xavfi kam.
  • Kamchiligi: belgisiz infeksiyalar oʻtkazib yuboriladi, ortiqcha antibiotik qoʻllanadi, antimikrob rezistentlik xavfi ortadi.
  • Imkon boʻlsa etiologik tashxis (NAAT, mikroskopiya, serologiya) afzal: davo aniq qoʻzgʻatuvchiga moslanadi, sherikni xabardor qilish va epidemiologik nazorat yaxshilanadi.
  • Har qanday sindrom bilan kelgan bemorga OIV, sifilis va gepatit B testi taklif qilinadi.
04

Sindromlar va asosiy qoʻzgʻatuvchilar

SindromAsosiy qoʻzgʻatuvchilarEslatma
Uretral ajralma (uretrit) N. gonorrhoeae, C. trachomatis, M. genitalium, T. vaginalis; HSV, adenovirus Koʻpincha aralash infeksiya; baʼzan qoʻzgʻatuvchi aniqlanmaydi
Genital yara T. pallidum, HSV-1/2, H. ducreyi, C. trachomatis L1–L3 (LGV) Aralash infeksiya mumkin; OIV albatta tekshiriladi
Skrotal ogʻriq va shish (epididimit) C. trachomatis, N. gonorrhoeae; keksalarda va insertiv anal aloqada — ichak bakteriyalari Avvalo moyak buralishini inkor eting (shoshilinch)
Chov bubonlari LGV, yumshoq shankr (H. ducreyi); boshqa sabablar ham Ogʻriqli limfa tugunlari; baʼzan yiringlaydi
Anogenital soqqollar HPV 6 va 11 (past onkogen xavfli tiplar) Klinik tashxis; davolash mahalliy yoki destruktiv
05

Uretrit: klinik koʻrinish va tashxis mezonlari

  • Uretrit (urethritis) — siydik chiqarish kanali yalligʻlanishi: dizuriya, uretradan ajralma, uretrada achishish yoki qichishish; belgisiz kechishi ham mumkin.
  • Gonokokkli uretrit: inkubatsiya qisqa (odatda bir necha kun), koʻp yiringli ajralma. Gonokokksiz: inkubatsiya uzoqroq (odatda 1–3 hafta), ajralma shilliq yoki oz, belgilar yengilroq.
  • Uretrit mezonlari (CDC 2021): uretra surtmasining Gram boʻyogʻida immersion maydonda ≥ 2 leykotsit; yoki birinchi porsiya siydikda leykotsit esteraza musbat; yoki siydik choʻkmasida koʻrish maydonida ≥ 10 leykotsit.
  • Gram boʻyogʻida hujayra ichidagi gram-manfiy diplokokklar erkaklarda gonoreyani yuqori ishonch bilan tasdiqlaydi; ular yoʻq boʻlsa — gonokokksiz uretrit.
  • Koʻrikda: uretradan ajralma (uretrani siqib), tashqi teshik, skrotum va epididim, chov limfa tugunlari, jinsiy olat terisi, anal soha.
  • Differensial tashxis: siydik yoʻllari infeksiyasi, prostatit, mexanik yoki kimyoviy tirnash, uretral jism, boshqa virusli sabablar.
06

Gonokokkli va gonokokksiz uretrit taqqoslash

BelgiGonokokkli uretritGonokokksiz uretrit
Qoʻzgʻatuvchi Neisseria gonorrhoeae C. trachomatis, M. genitalium, T. vaginalis, HSV, adenovirus; baʼzan nomaʼlum
Inkubatsiya Qisqa, odatda bir necha kun Uzoqroq, odatda 1–3 hafta
Ajralma Koʻp, yiringli; belgilar aniq Shilliq yoki oz; belgilar yengil, baʼzan belgisiz
Gram boʻyogʻi Hujayra ichidagi gram-manfiy diplokokklar Leykotsitlar bor, diplokokklar yoʻq
Laboratoriya tasdigʻi NAAT (afzal); kultura — sezgirlikni aniqlash uchun NAAT: C. trachomatis, M. genitalium, T. vaginalis
Asosiy asoratlar Epididimit, uretra torayishi, tarqalgan gonokokk infeksiyasi Epididimit, reaktiv artrit; M. genitalium — davo samarasizligi
07

Laboratoriya tashxisi: NAAT, mikroskopiya, serologiya

  • NAAT (nuklein kislotalarni kuchaytirish testi) — C. trachomatis va N. gonorrhoeae uchun eng sezgir usul; namuna: birinchi porsiya siydik (kamida 1 soat siydik chiqarmagan holda) yoki uretra surtmasi.
  • Anal yoki oral aloqa boʻlgan boʻlsa, rektal va faringeal namunalar ham NAAT bilan tekshiriladi (jinsiy xulq-atvorga qarab).
  • Kultura gonoreyada antibiotiklarga sezgirlikni aniqlash uchun: davo samarasiz boʻlganda va rezistentlik monitoringida zarur.
  • M. genitalium NAAT — doimiy yoki qaytalanuvchi uretritda; imkon boʻlsa makrolid rezistentligi mutatsiyalari aniqlanadi. T. vaginalis — NAAT yoki mikroskopiya.
  • Ureaplasma spp. va M. hominis kolonizatsiyasi keng tarqalgan: belgisiz bemorlarda ularni muntazam tekshirish va davolash tavsiya etilmaydi.
  • Serologiya: sifilis (notreponem va treponem testlar), OIV (IV avlod Ag/Ab), HBsAg, anti-HBs, anti-HBc, anti-HCV. Genital yarada — HSV uchun NAAT, T. pallidum uchun qorongʻi maydon mikroskopiyasi (imkon boʻlsa).
08

Uretrit davolash tamoyillari (dori sinflari boʻyicha)

  • Davo imkon boʻlsa qoʻzgʻatuvchiga moslanadi; laboratoriya yoʻq yoki natija kechiksa — birinchi qabulda gonoreya va xlamidiyani qamrab oluvchi empirik davo.
  • Gonoreya: uchinchi avlod sefalosporin — seftriakson, parenteral, bir martalik doza. CDC 2021: 500 mg m/o; JSST va mahalliy tavsiyalarda doza va azitromitsin qoʻshilishi farq qilishi mumkin.
  • Xlamidiya: doksitsiklin birinchi qator (CDC 2021: 100 mg kuniga 2 marta, 7 kun); muqobil — azitromitsin.
  • Gonokokksiz uretrit (qoʻzgʻatuvchi nomaʼlum): doksitsiklin; davo samarasiz boʻlsa — M. genitalium va T. vaginalis uchun test.
  • M. genitalium: doksitsiklin, soʻng rezistentlikka qarab makrolid yoki moksifloksatsin. Makrolid rezistentligi yuqori, shuning uchun azitromitsin monoterapiyasi ishonchsiz.
  • T. vaginalis: nitroimidazollar; erkaklarda CDC 2021: metronidazol 2 g ichga bir marta. Sherik albatta davolanadi.
  • Davo tugaguncha (bir martalik dozadan keyin 7 kun) va sherik davolanguncha jinsiy aloqadan tiyilish.
09

Epididimit va epididimo-orxit

  • Epididimit — epididim yalligʻlanishi (ICD-10: N45): ogʻriq, shish, qizarish, koʻpincha gidrotsele va isitma; odatda bir tomonlama; oʻtkir shakli taxminan 6 haftadan qisqa.
  • Sabab yoshga bogʻliq: taxminan 35 yoshgacha jinsiy faol erkaklarda — C. trachomatis va N. gonorrhoeae; keksalarda, insertiv anal aloqada, siydik yoʻllari obstruksiyasi yoki instrumentatsiyadan keyin — ichak bakteriyalari (E. coli).
  • SHOSHILINCH: ogʻriqli skrotumda avvalo moyak buralishi (torsion) inkor etiladi; shubha boʻlsa darhol urolog va Doppler UT, vaqt yoʻqotilmaydi.
  • Tashxis: koʻrik (Prehn belgisi ishonchsiz), uretra surtmasi yoki NAAT, siydik tahlili va kulturasi, skrotal Doppler UT.
  • Davolash: yoshga va xavf omiliga qarab empirik antibiotik — yoshlarda xlamidiya va gonoreyani qamrab oluvchi (seftriakson + doksitsiklin, kurs ~10 kun), keksalarda ichak florasiga qarshi (ftorxinolon).
  • Qoʻshimcha: yotoq rejimi, skrotumni koʻtarish, NSAID. 3 kun ichida yaxshilanish boʻlmasa — qayta baholash (abssess, infarkt, torsion, oʻsma, sil).
  • JYBYI sababli boʻlsa, sherik(lar) tekshiriladi va davolanadi.
10

Genital yara kasalliklarini taqqoslash

KasallikKlinik xususiyatTashxisDavolash sinfi
Birlamchi sifilis (T. pallidum) Ogʻriqsiz, qattiq tubli yara (shankr), mintaqaviy limfadenit Serologiya; qorongʻi maydon, NAAT Benzatin penitsillin G
Genital gerpes (HSV-2, HSV-1) Ogʻriqli guruhlangan pufakchalar → eroziyalar; qaytalanadi NAAT (afzal), kultura; tipga xos serologiya Atsiklovir, valatsiklovir, famsiklovir
Yumshoq shankr (H. ducreyi) Ogʻriqli yumshoq tubli yara; ogʻriqli yiringlovchi bubon Klinik; sifilis va HSV inkor etiladi Azitromitsin yoki seftriakson
LGV (C. trachomatis L1–L3) Kichik oʻtkinchi yara, keyin chov bubonlari; proktit C. trachomatis NAAT, L1–L3 genotipi Doksitsiklin (uzoq kurs)
11

Sifilis (Treponema pallidum): bosqichlar, tashxis, davo

  • Bosqichlar: birlamchi (ogʻriqsiz yara, inkubatsiya odatda taxminan 3 hafta), ikkilamchi (kaft va tovondagi toshma, keng kondilomalar, limfadenopatiya), yashirin (erta va kech), uchlamchi (aortit, gumma). Neyrosifilis har qanday bosqichda mumkin.
  • Serologiya: notreponem test (RPR/VDRL — titr bilan faollik va davo samarasini kuzatish) va treponem test (TPHA/TPPA, EIA/CLIA — tasdiqlash). Teskari algoritm ham qoʻllanadi.
  • Birlamchi sifilisning juda erta davrida serologiya manfiy boʻlishi mumkin: yara boʻlsa mikroskopiya yoki NAAT, shuningdek bir necha haftadan keyin takroriy serologiya.
  • Davo: erta sifilis (birlamchi, ikkilamchi, erta yashirin) — benzatin penitsillin G 2,4 mln birlik m/o bir marta; kech yashirin yoki muddati nomaʼlum — haftada bir marta, 3 hafta.
  • Neyrosifilis, koʻz va quloq sifilisi gumon qilinsa — likvor tekshiruvi va vena ichiga suvli penitsillin G.
  • Jarisch–Herxheimer reaksiyasi (isitma, mialgiya) davoning dastlabki sutkalarida mumkin: bemorni oldindan ogohlantiring.
  • Nazorat: notreponem titr 6 va 12 oyda; erta sifilisda titrning kamida 4 barobar (ikki suyultirish) kamayishi kutiladi.
12

Anogenital soqqollar va HPV

  • Sabab: odam papillomavirusining past onkogen xavfli tiplari, asosan 6 va 11. ICD-10: A63.0. Yuqish teri-teri va shilliq pardalar aloqasi orqali; prezervativ qisman himoya qiladi.
  • Klinik: pushti yoki pigmentli papillalar, «gulkaram» shaklidagi oʻsimtalar — jinsiy olat boshchasi va tanasi, uretra tashqi teshigi, anus; koʻpincha belgisiz yoki qichishish.
  • Tashxis klinik; soqqol uchun HPV tipini aniqlash shart emas. Biopsiya: tashxis noaniq, pigmentli, qattiqlashgan yoki yaralangan, davoga javob bermaydigan yoki immun tanqisligi boʻlgan holatlarda.
  • Davolash: spontan yoʻqolishi mumkin; mahalliy (podofillotoksin, imikvimod, sinekatekinlar) yoki shifokor tomonidan (krioterapiya, trixlorsirka kislota, elektrokoagulyatsiya, jarrohlik kesish). Virus toʻliq yoʻqolmaydi, qaytalanish koʻp.
  • Uretra ichidagi va anal soqqollar uretroskopiya yoki anoskopiya va mutaxassis koʻrigini talab qiladi; immun tanqisligida (OIV) kechishi ogʻirroq.
  • Onkogen tiplar (masalan, HPV-16) jinsiy olat, anal va orofaringeal saraton bilan bogʻliq; 9-valent vaksina soqqollardan va HPV bilan bogʻliq saratonlardan himoya qiladi.
13

OIV va virusli gepatitlar: JYBYI yordamining tarkibiy qismi

  • JYBYI bilan kelgan har bir bemorga OIV testi taklif qilinadi (maslahat bilan): IV avlod kombinatsiyalangan Ag/Ab test; yuqishdan keyingi «deraza davri» (bir necha hafta) hisobga olinadi.
  • Musbat skrining natijasi tasdiqlovchi testlar algoritmi bilan tasdiqlanadi; tasdiqlangach OIV xizmatiga yoʻnaltirish va antiretrovirus davoni imkon qadar erta boshlash.
  • Yuqish xavfi yuqori erkaklarda OIV ekspozitsiyadan oldingi profilaktika (PrEP, tenofovir asosida) va ekspozitsiyadan keyingi profilaktika (PEP — imkon qadar tez, odatda 72 soat ichida) muhokama qilinadi.
  • Gepatit B: HBsAg, anti-HBs, anti-HBc; immuniteti yoʻq erkaklarga vaksinatsiya. Gepatit C: anti-HCV, musbat boʻlsa HCV RNK. Gepatit A vaksinasi — xavf guruhlari uchun.
  • Sifilis, OIV va gepatitlar bir-biri va boshqa JYBYI bilan birga uchrashi mumkin: ularni bir tashrifda tekshirish qulay.
  • Majburiy xabar berish va sherikka maslahat — mamlakat qonunchiligiga muvofiq; maxfiylik saqlanadi.
14

Erkakda uretral ajralma: bosqichma-bosqich yondashuv

  1. Anamnez: belgilar davomiyligi, jinsiy aloqalar (sheriklar soni, himoyasiz, anal va oral), oldingi JYBYI, antibiotik qabul qilish.
  2. Koʻrik: uretra ajralmasi, tashqi teshik, skrotum va epididim, chov limfa tugunlari, genital yara yoki soqqol, anal soha.
  3. Imkon boʻlsa darhol: uretra surtmasi Gram boʻyogʻi yoki birinchi porsiya siydik tahlili; NAAT (N. gonorrhoeae, C. trachomatis), kerak boʻlsa M. genitalium va T. vaginalis.
  4. Shoshilinchni inkor eting: skrotal ogʻriq boʻlsa moyak buralishi — darhol jarroh/urolog.
  5. Birinchi qabulda empirik davo (laboratoriya yoʻq yoki natija kechiksa): gonoreya va xlamidiyani qamrab oluvchi sxema; natija kelgach moslash.
  6. OIV, sifilis, gepatit B (± C) testini taklif eting; HPV va HBV vaksinatsiya holatini baholang.
  7. Sheriklarni xabardor qiling va davolang; davo tugaguncha jinsiy aloqadan tiyilish va prezervativ haqida maslahat bering.
  8. Nazorat: belgilar davom etsa — qayta ekspozitsiya, davoga sodiqlik, M. genitalium va T. vaginalis tekshiriladi; taxminan 3 oyda takroriy test.
15

Sheriklarni davolash, nazorat va davo samarasini tekshirish

  • Sherikni xabardor qilish (partner notification) davoning ajralmas qismi: belgisiz boʻlsa ham tekshirish va davolash qayta yuqishning oldini oladi.
  • Uretrit, gonoreya va xlamidiyada simptom boshlanishidan yoki tashxisdan oldingi 60 kun ichidagi sheriklar (CDC); sifilisda bosqichga qarab 3 oydan 1 yilgacha.
  • Ekspeditsion sherik davosi (EPT) — qonun ruxsat bergan joyda sherik shifokor koʻrigisiz davo oladi; mamlakat qoidalariga tayaning.
  • Davo samarasini tekshirish (test of cure): noasoratlangan urogenital xlamidiya va gonoreyada tavsiya etilgan sxemadan keyin muntazam talab qilinmaydi; istisno — faringeal gonoreya va davo samarasizligi gumoni (kultura + sezgirlik).
  • Qayta yuqishni aniqlash uchun xlamidiya va gonoreyadan keyin taxminan 3 oydan soʻng takroriy test.
  • Doimiy yoki qaytalanuvchi uretrit: davoga amal qilish, sherik davosi, qayta yuqish tekshiriladi; keyin M. genitalium va T. vaginalis testi.
  • Sifilis: notreponem titr 6 va 12 oyda; OIV bilan birga boʻlsa nazorat tez-tez.
16

Asoratlar

  • Erkaklarda: epididimo-orxit, prostatit, balanopostit, uretra torayishi (uretra strikturasi) — ayniqsa davolanmagan gonoreyadan keyin. Erkak fertilligiga taʼsiri epididimit orqali mumkin, lekin aniq isbotlanmagan.
  • Reaktiv artrit (uretrit + artrit + konyunktivit; HLA-B27 bilan bogʻliq) — xlamidiya yoki ichak infeksiyasidan keyin; NSAID, kerak boʻlsa mutaxassis.
  • Tarqalgan gonokokk infeksiyasi: artrit-dermatit sindromi (migratsiyalovchi artralgiya, tenosinovit, pustulyoz toshma).
  • Sherik ayolda: kichik tos aʼzolarining yalligʻlanish kasalligi (PID), ektopik homiladorlik, naycha bepushtligi, surunkali tos ogʻrigʻi; yangi tugʻilgan chaqaloqda — konyunktivit va pnevmoniya.
  • Sifilis: aortit, neyrosifilis, gumma, tugʻma sifilis. Gerpes: qaytalanish, yangi tugʻilganlar gerpesi. HPV: jinsiy olat, anal va orofaringeal saratonlar.
  • Yalligʻlanishli va yarali JYBYI OIV yuqish va yuqtirish xavfini oshiradi.
17

Antimikrob rezistentlik: gonoreya va M. genitalium

  • N. gonorrhoeae penitsillinlar, tetratsiklinlar va ftorxinolonlarga keng rezistent; mahalliy sezgirlik maʼlum boʻlmasa bu preparatlar empirik davo uchun ishonchsiz.
  • Azitromitsinga rezistentlik oshmoqda; seftriaksonga sezgirligi pasaygan shtammlar va davo samarasizligi holatlari dunyoda xabar qilingan (hozircha kam) — seftriakson asosiy ishonchli preparat boʻlib qolmoqda.
  • Shu sababli: tavsiya etilgan dozada seftriakson, mahalliy rezistentlik maʼlumotlariga asoslangan sxema, samarasizlikda kultura va sezgirlik testi.
  • Davo samarasizligi (doza toʻgʻri, qayta yuqish yoʻq) — kultura, sherik tekshiruvi va epidemiologik xizmatga xabar.
  • M. genitalium: makrolidga rezistentlik koʻp mintaqada yuqori, ftorxinolonlarga ham oshmoqda; takroriy empirik azitromitsin tavsiya etilmaydi, davo rezistentlikka qarab tanlanadi.
  • Rezistentlikni cheklash: faqat koʻrsatma boʻlganda antibiotik, toʻliq kurs, sherik davosi, JSST GASP kabi sezgirlik nazorati tizimlari.
18

Profilaktika, vaksinatsiya, maslahat va xabar berish

  • Prezervativ toʻgʻri va doimiy qoʻllanganda OIV, gonoreya, xlamidiya, trixomoniazdan yuqori darajada himoya qiladi; gerpes, HPV va sifilisdan (teri aloqasi) qisman.
  • Vaksinatsiya: HPV (9-valent — soqqollar va HPV bilan bogʻliq saratonlar), gepatit B (immuniteti yoʻq barcha kattalar), gepatit A (xavf guruhlari).
  • Sheriklar sonini kamaytirish, sodiq sherik, yangi sherik bilan ochiq muloqot va skrining.
  • Erkaklar sunnati OIV, HSV-2 va HPV yuqish xavfini kamaytiradi (OIV boʻyicha JSST tavsiya etgan).
  • Maslahat: ayblamaydigan muloqot, tashxis va davoni tushuntirish, sherikka aytish, davo tugaguncha tiyilish, xavfni kamaytirish, OIV va boshqa JYBYI testi.
  • Majburiy xabar berish: mamlakat qonunchiligiga koʻra ayrim JYBYI (masalan, sifilis, gonoreya, OIV) rasmiy hisobga olinadi; bemor maxfiyligi saqlanadi.
19

Asosiy klinik xulosalar

  • JYBYI koʻpincha belgisiz; sindrom yondashuvi (JSST) birinchi qabulda davolash imkonini beradi, lekin imkon boʻlsa NAAT bilan etiologik tashxis afzal.
  • Uretrit Gram boʻyogʻi yoki leykotsit esteraza bilan tasdiqlanadi; gonoreya va xlamidiya uchun NAAT; davoga javob bermasa — M. genitalium va T. vaginalis.
  • Gonoreyada seftriakson asosiy preparat; ftorxinolon, penitsillin, tetratsiklinga rezistentlik keng, azitromitsinga ham oshmoqda; samarasizlikda — kultura.
  • Yosh erkakda skrotal ogʻriqda avval moyak buralishini inkor eting; epididimit sababi yoshga bogʻliq (xlamidiya/gonoreya yoki ichak bakteriyalari).
  • Genital yarada sifilis, HSV, yumshoq shankr va LGV nazarda tutiladi, ular birga boʻlishi mumkin; sifilisda serologiya va benzatin penitsillin.
  • Har bir JYBYI bemoriga OIV, sifilis va gepatit B testi taklif qilinadi, HPV va HBV vaksinatsiya holati baholanadi.
  • Sherikni davolash, davo tugaguncha tiyilish, taxminan 3 oyda takroriy test va maslahat qayta yuqish va asoratlarni kamaytiradi.
20

Bilimni tekshirish

1Uretra surtmasining Gram boʻyogʻida qaysi topilma gonokokkli uretritga xos?
  1. Gram-musbat kokklar zanjirlari
  2. Hujayra ichidagi gram-manfiy diplokokklar
  3. Faqat yassi epiteliy hujayralari
  4. Gram-manfiy ingichka tayoqchalar

Javob: B. Neisseria gonorrhoeae leykotsitlar ichidagi gram-manfiy diplokokklar sifatida koʻrinadi; erkaklarda bu topilma yuqori ishonchga ega.

2C. trachomatis va N. gonorrhoeae uchun eng sezgir laboratoriya usuli qaysi?
  1. NAAT
  2. Siydik pH ni oʻlchash
  3. Qonda IgG serologiyasi
  4. Umumiy siydik tahlili

Javob: A. NAAT (nuklein kislotalarni kuchaytirish testi) birinchi porsiya siydik yoki uretra surtmasida eng sezgir usul hisoblanadi.

3Taxminan 35 yoshgacha jinsiy faol erkakda oʻtkir epididimitning eng koʻp uchraydigan qoʻzgʻatuvchilari qaysilar?
  1. E. coli va Enterococcus
  2. Mycobacterium tuberculosis
  3. C. trachomatis va N. gonorrhoeae
  4. Candida spp.

Javob: C. Yoshlarda JYBYI qoʻzgʻatuvchilari ustun; keksalarda va siydik yoʻllari obstruksiyasida ichak bakteriyalari.

4Ogʻriqsiz, qattiq tubli genital yara va mintaqaviy limfadenit uchun eng ehtimoliy tashxis qaysi?
  1. Birlamchi sifilis
  2. Genital gerpes
  3. Yumshoq shankr
  4. Kandidozli balanit

Javob: A. Birlamchi sifilis shankri odatda ogʻriqsiz va qattiq tubli; gerpes va yumshoq shankrda yara ogʻriqli.

5Erta sifilisda (birlamchi, ikkilamchi, erta yashirin) birinchi qator davo qaysi?
  1. Siprofloksasin 7 kun
  2. Atsiklovir 10 kun
  3. Azitromitsin 1 g ichga bir marta
  4. Benzatin penitsillin G m/o bir marta

Javob: D. Benzatin penitsillin G erta sifilisda tanlov preparati; kech yashirin shaklda haftada bir marta 3 hafta beriladi.

6Quyidagi tasdiqlardan qaysi biri toʻgʻri?
  1. Belgisiz bemorlarda Ureaplasma spp. ni muntazam tekshirish va davolash tavsiya etilmaydi
  2. Barcha uretritlarda azitromitsin 1 g bir marta yetarli
  3. Gonoreyada siprofloksasin hozir ham ishonchli empirik preparat
  4. Sherikni davolash qayta yuqishga taʼsir qilmaydi

Javob: A. Ureaplasma spp. va M. hominis tez-tez kolonizatsiya qiladi, belgisiz bemorda skrining va davo koʻrsatilmagan; ftorxinolonlarga gonokokk rezistent.

·

Adabiyotlar

  • WHO Guidelines for the management of symptomatic sexually transmitted infections, 2021
  • CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021
  • EAU Guidelines on Urological Infections, 2024
  • EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2024
  • Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
  • Smith & Tanagho's General Urology, 19th ed., 2020
  • ICD-10 (WHO)

Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.

PPTX yuklab olish (518 KB)

Qabulga yozilish